LỄ RIJA NAGAR ĐẦU NĂM:

LỄ RIJA NAGAR ĐẦU NĂM:

HƯỚNG VỀ CỘI NGUỘN VÀ BẢN THỂ DÂN TỘC CHĂM

Chế Mỹ Lan


Ka-ing 2.jpg


Lần về nguồn cội

Lễ Rija Nagar (lễ đầu năm) là lễ hội truyền thống dân gian bản địa độc đáo trong kho tàng văn hóa Chăm. Nói đến dân tộc bản địa (indigenous nation/people) hay văn hoá bản địa (indigenous culture) là nói đến dân tộc cư trú lâu đời, khai hoang ra vùng đất đó và tổ tiên của họ đã để lại những nét văn hoá mang bản sắc riêng. Lễ Rija Nagar là tín ngưỡng bản địa chung cho cả dân tộc Chăm, chứ không phải là một loại lễ nghi riêng cho tôn giáo nào.Từ thuở xa xưa, khi khoa học kỹ thuật chưa phát triển phổ biến rộng rãi, người Chăm cổ đại sống dựa vào thiên nhiên. Xuất phát từ nền văn minh nông nghiệp lúa nước, tiền nhân chúng ta đã biết sử dụng tín ngưỡng đa thần để phù hộ, độ trì cho cuộc sống dân tộc.Từ đó hằng năm cứ vào đầu tháng giêng Chăm (khoảng đầu tháng tư dương lịch), khi trên bầu trời bất chợt loé lên những vệt sáng của sấm, báo hiệu cho một năm mới bắt đầu (grưm manhi than uk than uôn) thì người Chăm chuẩn bị tổ chức lễ Rija Nagar. Lễ này nhằm tiễn những điều xấu xa, xui xẻo, đói khổ, bệnh tật ra đi để đón mừng những điều tốt lành ở năm mới. Cầu mong cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, con cháu đầy đàn, cầu mong sự bình an, phước hạnh cho dân lành.

Lễ Raja Nagar truyền thống (vài nét tóm tắt)


Lễ Rija Nagar truyền thống ở quê nhà (Panduranga) thường diễn ra hai ngày, một ngày mở đầu và một ngày kết thúc (sa harei tamư, sa harei tabiak). Trong hai ngày này người Chăm dâng cúng nhiều lễ vật cho thần linh như gà (manuk), dê (pabaiy), bánh trái (ahar), hoa quả (binguboh kayau)… Đặc biệt trong lễ Rija Nagar có hình tượng “Salih” (hình nhân thế mạng) bao gồm một tượng người đàn bà, một người đàn ông, một con trâu, heo, gà, rắn … làm bằng bột gạo. Sau kết thúc lễ, hình tượng Salih này được thầy Maduôn đêm thả trôi sông  mang theo những xấu xa xui xeo để dân làng Chăm ở lại ấm no hạnh phúc, đoàn kết, yêu thương lẫn nhau, cùng nhau yêu quê hương, yêu dân tộc. Trong lễ này người Chăm có tục đem lễ vật dâng cúng thần linh. Thầy Maduôn vỗ trống Baranang hát mời nhiều vị thần về dự lễ, thầy Ka-ing múa phụ hoạ. Những vị thần linh mà được mời dự lễ bao gồm những vị thần có công với dân với nước, đã đi vào trang sử vàng của dân tộc chúng ta như Po Nagar, Po Klong Garai (gốc Chăm Ahier), Po Rome (gốc Churu), Bia Than Cih (gốc Chăm Bani), Bia Than Can (gốc EđêWink, Po Riyak, Po Tang Ahok, Po War Palei (gốc Chăm Bani). Ngoài ra trong lễ Rija Nagar, các vị thầy cúng còn cầu thượng đế Alla (Auloh) phù hộ cho dân chúng… (xem Sakaya, Lễ hội của người Chăm, Nxb Văn hoá Dân tộc, Hà Nội, 2004)

Lễ Rija Nagar truyền thống đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong mỗi cá nhân, cộng đồng và trong di sản văn hoá của người Chăm. Theo tư liệu của nhiều nhà nghiên cứu viết, chúng ta nhận thấy một ấn tượng sâu sắc và hay nhất có lẽ là trong lễ Rija Nagar có thầy Maduôn hát về những vị thần. Đây là những trang sử vàng viết về những vị anh hùng dân tộc Chăm nếu chúng ta chịu khó đến lễ Riaja Nagar và nghe kĩ những lời vị thầy Maduen hát. Nhiều bài hát thánh ca rất hay gợi nhớ về quê hương, cố quốc của chúng ta.


Bên cạnh những bài hát, trong lễ còn có nhiều điệu múa khác nhau. Ấn tượng nhất là múa chèo thuyền (tamia hua ge), múa kiếm (tamia karit), múa đạp lửa (tamia juak apuei … Hay nhất và thích nhất vẫn là múa đạp lửa của ông Ka- Ing. Chắc trong chúng ta, ai cũng đã từng xem ông Ka-Ing đạp lửa bằng chân trần, cầm roi ngựa (havei athek), có khi cầm kiếm rất oai phong lẫm liệt. Tựa như một vị thần đang hiên ngang quên mình để hủy diệt những thần xấu xa ma qủy để cứu nguy cho dân lành. Đây là một hành động kiên cường bất khuất, sẵn sàng chiến đấu với bất công bạo lực trong cuộc đời, những thiên tai hạn hán khắc nghiệt của khí hậu để đem lại bình an, no ấm cho muôn dân. Một cử chỉ cao đẹp, một tinh thần bất khuất không uy phục những nghịch cảnh trong cuộc đời mà chúng ta cần học hỏi và tri ân về những hình tượng cao đẹp này trong lễ Raja Nagar.

Đó là những nét đẹp, những dấu ấn văn hoá trong lễ Rija Nagar truyền thống, góp phần làm phong phú di sản văn hoá Chăm.

Ôn ka-ing múa đạp lửa trong ngày lễ hội Rija Nagar

Rija Nagar – nơi giao lưu, hội tụ của người Chăm tha phương

Lễ Rija Nagar là một di sản qúy giá, chứa đựng nhiều tinh hoa văn hoá, góp phần hình thành nên bản sắc dân tộc Chăm mà ngày nay thể hệ trẻ chúng ta phải tự hào mà ra sức lưu giữ và phát huy nó trong cuộc sống hiện đại. Lễ Rija Nagar truyền thống có một ý nghĩa hay, không phải là nghi lễ tôn giáo mà là nghi lễ bản địa của dân tộc Chăm, hướng về văn hoá, tín ngưỡng là chính. Chúng ta thấy, lễ không cầu cúng riêng cho vị thần tôn giáo nào mà cầu chung cho tất cả vị thần dân tộc Chăm, trong đó có cả vị thần Chăm Ahier, vị thần Chăm Awal/Bani và cả thượng đế Alla (Auloh) của Chăm Islam. Vì thế, đến hôm nay lễ Rija đã được lưu truyền theo thời gian từ thế hệ này sang thế hệ khác. Ngày nay, lễ Rija Nagar không chỉ diễn ra ở làng Chăm ở Ninh Thuận và Bình Thuận mà hàng năm  tại Sài Gòn – Việt Nam, Hội sinh viên Chăm cũng tổ chức  đón mừng, sinh hoạt, vui chơi nhân ngày lễ này. Lễ cũng đã vượt ra biên giới, một số Hội Đoàn Chăm ở Mỹ có điều kiện hàng năm vẫn tổ chức đón mừng, kỷ niệm ngày lễ Rija Nagar nhưng vì nhiều lý do khác nhau cho nên một số người chưa quan tâm, tham gia đầy đủ. Đây cũng là một điều đáng buồn.


Trong tương lai, nếu Rija Nagar được phát huy tốt trong cộng đồng Chăm ở Việt Nam và cả ở hải ngoại hay bất kì ở nơi đâu, thì lễ sẽ trở thành nơi hội tụ của cộng đồng dân tộc. Vì lễ diễn ra ở đầu năm mới, là dấu mốc quan trọng của thời gian, của đời người và của vũ trụ. Chính vì thế nó sẽ là thời điểm tốt nhất để làm nơi giao lưu, gặp gỡ  những thành viên trong cộng đồng, nhất là người Chăm sống ở hải ngoại. Đến với lễ Rija Nagar như đến với cội nguồn của tổ tiên và bản thể của dân tộc mình. Cho dù hôm nay, chúng ta đang sống tha hương trên đất Mỹ, một cuộc sống mà con người luôn chạy theo thời gian, công việc đến ngợp thở, choáng váng. Tuy nhiên không phải vì thế mà chúng ta quên nhớ về nguồn cội, về bản thể của chính mình.


Hơn nữa, lễ Raja Nagar cũng những lễ hội khác của người Chăm là dịp để chúng ta tụ tập, quây quần bên nhau, cùng góp một bàn tay nhỏ bé của mình trong việc tiếp nối bảo tồn nét đẹp di sản văn hóa cha ông từ ngàn xưa. Lễ Rija Nagar là thời gian, không gian tốt đẹp để chúng ta đến với nhau tẩy rửa những vết nhơ trong tâm hồn, những vũng lầy trong cuộc sống trần tục. Đến với Rija Nagar, để chúng ta cùng xiết chặt tay trong tay hân hoan ca hát những điệu nhạc dân ca da diết tận sâu thẫm tâm hồn người Champa ly hương vong quốc. Từ đó chúng ta sẵn sàng cùng nhau rủ bỏ và tha thứ cho nhau những phiền muộn dù cố ý hay vô tình bằng hành động hay một cử chỉ làm tim ta rỉ máu. Đây là dịp chúng ta nhận ra nhau bằng những nỗi đau của chính mình hay bằng những số phận, cùng những linh hồn vong quốc như nhau. Chúng ta hãy ngừng phân biệt tôn giáo, đảng phái, hội đoàn hay những khác biệt nho nhỏ mà vô tình dẫm lên thêm một lần nữa nỗi đau cho nhau. Bởi lẽ chúng ta, những số phận con người mất nước, không còn chỗ nào nữa trong khoảng trống tâm hồn để chứa thêm những nỗi đau khác. Đến lễ Rija Nagar để cầu mong cho đất nước Champa, cho dân tộc Chăm trường tồn, cùng nhau xua đi những điều xấu xa và hy vọng đón những gì bình an tốt đẹp nhất, thánh thiện nhất trong năm tới.

Hãy đến  trãi lòng với lễ Rija Nagar ở Tacoma vào ngày 21/04/2012 sắp tới và những lễ hội Chăm diễn ra tiếp theo trong năm để xua tan đi những nỗi đau trôi theo dòng sông đệnh mệnh lững lờ. Chúng ta hãy cùng nhau quay về dòng sông của cố quốc, cùng nhau tắm gội trong tinh thần đoàn kết bao dung để khởi đầu cho năm mới, ngày mới tràn đầy niềm tin và hy vọng. Hãy tắm hết bụi trần, nguyện cầu cho Po Yang, cho thánh Alla và những “hình nhân thế mạng” (Salih) trong lễ Rija Nagar mang theo những gì lo âu, phiền muộn của năm cũ ở trần gian, nhấn xuống dòng sông, trôi ra biển. Trôi đi… trôi đi tất cả. Chỉ còn lại những linh hồn thánh thiện, cháy bổng trong mỗi trái tim của những đứa con Chăm biết tự đặt tinh thần dân tộc Chăm lên trên hết, ngoài quyền lợi riêng tư, đảng phái, hội đoàn, tôn giáo … để cùng nhau tiếp nối giữ gìn bản sắc dân tộc hôm nay, ngày mai và mãi mãi./.

Tacoma ngày 04/04/2012

C.M.L

.

82 thoughts on “LỄ RIJA NAGAR ĐẦU NĂM:

  1. 激光無創熱作用模式精準作用於陰道粘膜層、肌層,使陰道組織發生新生改變,修復由於順產而引起的損傷,解決一系列產後女性生殖系統常見問題。私密緊緻作用原理:刺激陰道粘膜固有層、粘膜肌層,使其膠原纖維、彈性纖維大量增生重塑;彈性纖維網修復,陰道收緊 SUI作用原理:恢復盆底正常解剖位置 陰道彈性纖維網得以修復,恢復到正常解剖位置避免了擠壓,牽拉尿道,使尿道角度恢復正常 盆底血供豐富,間接的使尿道括約肌得以修復進而停止漏尿或症狀減輕 私密敏感、潤滑作用原理:CO2微脈管作用,使血管重建、促進血液循環 血管活性腸肽(VIP)和神經肽Y(NPY) 表達增加,敏感度增加 血流量增加,陰道上皮細胞功能增加、陰道粘膜自分泌功能增強,潤滑度增加

  2. Spot on with this write-up, I absolutely think this amazing site needs a great
    deal more attention. I’ll probably be returning to read more, thanks for the
    advice!

  3. Great post. I was checking constantly this blog and I am impressed!
    Extremely useful information specifically the last part 🙂 I
    care for such information a lot. I was looking for this certain information for a very long time.
    Thank you and good luck.

  4. Greetings! Very useful advice in this particular post! It’s the little changes that make the greatest changes.
    Thanks a lot for sharing!

  5. I’m not sure exactly why but this blog is loading incredibly slow for me.
    Is anyone else having this issue or is it a issue on my end?

    I’ll check back later on and see if the problem still
    exists.

  6. Unquestionably believe that which you stated. Your favorite reason appeared to be on the internet the simplest thing
    to be aware of. I say to you, I certainly get irked
    while people think about worries that they plainly do not know about.

    You managed to hit the nail upon the top and defined out the whole thing without having side effect , people could take a signal.
    Will likely be back to get more. Thanks

  7. Hey there would you mind letting me know which hosting company you’re utilizing?

    I’ve loaded your blog in 3 different browsers and I must say this blog loads a lot faster
    then most. Can you suggest a good internet hosting provider at a
    reasonable price? Many thanks, I appreciate it!

  8. Hi there I am so grateful I found your weblog, I really
    found you by mistake, while I was browsing on Askjeeve for something else,
    Anyhow I am here now and would just like to say thanks for a tremendous post
    and a all round interesting blog (I also love the theme/design), I don’t have time to read
    through it all at the moment but I have bookmarked it and
    also added your RSS feeds, so when I have time I will be
    back to read more, Please do keep up the great job.

  9. Excellent site you have here but I was wanting to know if
    you knew of any forums that cover the same topics discussed
    in this article? I’d really love to be a part of community where I can get
    suggestions from other experienced individuals that
    share the same interest. If you have any suggestions, please let me know.
    Cheers!

  10. you’re actually a just right webmaster. The website loading speed is incredible.

    It kind of feels that you’re doing any unique trick.
    In addition, The contents are masterwork.

    you have performed a fantastic activity in this subject!

  11. Hi there! This is my first comment here so I just wanted to give
    a quick shout out and tell you I genuinely enjoy reading through your
    articles. Can you suggest any other blogs/websites/forums that go over the
    same topics? Thanks!

  12. What i do not realize is in fact how you’re not actually much more neatly-liked than you
    may be right now. You’re so intelligent. You know thus considerably in the case of this topic,
    produced me individually believe it from numerous numerous angles.

    Its like women and men don’t seem to be interested until it is something
    to do with Girl gaga! Your personal stuffs excellent.
    At all times maintain it up!

  13. Superb blog! Do you have any hints for aspiring writers?
    I’m planning to start my own blog soon but
    I’m a little lost on everything. Would you recommend starting with a free
    platform like WordPress or go for a paid option? There are so
    many options out there that I’m totally overwhelmed ..
    Any recommendations? Kudos!

  14. Does your website have a contact page? I’m having problems locating it but,
    I’d like to send you an email. I’ve got some ideas for your blog you might
    be interested in hearing. Either way, great website and
    I look forward to seeing it expand over time.

  15. I was recommended this blog by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed
    about my difficulty. You’re wonderful! Thanks!

  16. Hello just wanted to give you a quick heads up.
    The text in your content seem to be running off the screen in Chrome.
    I’m not sure if this is a format issue or something to do with browser compatibility but I thought I’d post to
    let you know. The layout look great though!

    Hope you get the problem resolved soon. Thanks

  17. After checking out a few of the blog articles on your web page, I
    really like your way of writing a blog. I added it
    to my bookmark site list and will be checking back soon. Take a
    look at my website as well and let me know your opinion.

  18. I’m extremely impressed with your writing skills and also with the layout
    on your weblog. Is this a paid theme or did you modify it yourself?

    Either way keep up the excellent quality writing, it’s rare to see a nice blog like this one nowadays.

  19. This is a really good tip especially to those fresh to the blogosphere.
    Short but very precise information… Appreciate your sharing
    this one. A must read article!

  20. Have you ever considered publishing an ebook or guest authoring on other blogs?
    I have a blog based on the same subjects you discuss and would love to have you
    share some stories/information. I know my visitors would appreciate your work.
    If you’re even remotely interested, feel free to send me an email.

  21. Does your site have a contact page? I’m having
    trouble locating it but, I’d like to send you an e-mail.
    I’ve got some ideas for your blog you might be interested
    in hearing. Either way, great blog and I look forward to seeing it develop over time.

  22. Hello my family member! I want to say that this post is awesome, great written and include
    approximately all important infos. I’d like to peer extra posts
    like this .

  23. Thanks for any other informative website. The place else may just I
    am getting that type of information written in such an ideal
    way? I’ve a venture that I’m just now running on, and I have been on the
    glance out for such information.

  24. It’s a pity you don’t have a donate button! I’d certainly donate to
    this superb blog! I suppose for now i’ll settle for bookmarking and adding your RSS feed to my Google
    account. I look forward to brand new updates and will talk about this website
    with my Facebook group. Chat soon!

  25. I’m really impressed with your writing skills as smartly
    as with the structure in your blog. Is this a paid subject or did you modify it yourself?
    Anyway keep up the excellent high quality writing, it is uncommon to look a great blog like this
    one today..

  26. Hola! I’ve been following your blog for some time now and finally got the courage to
    go ahead and give you a shout out from Humble Tx!
    Just wanted to say keep up the good work!

  27. I am extremely impressed with your writing skills and also with the layout on your weblog.
    Is this a paid theme or did you modify it yourself?

    Anyway keep up the excellent quality writing, it’s rare to see
    a great blog like this one nowadays.

  28. Do you have a spam problem on this blog; I also am a blogger, and I
    was curious about your situation; many of us have developed
    some nice procedures and we are looking to swap techniques with others, why not shoot me an e-mail if interested.

  29. I do believe all the ideas you’ve introduced to your post.
    They are really convincing and will definitely
    work. Still, the posts are too brief for starters. May just you
    please lengthen them a little from next time? Thank you for the post.

  30. I loved as much as you’ll receive carried out
    right here. The sketch is tasteful, your authored material stylish.
    nonetheless, you command get bought an edginess over that
    you wish be delivering the following. unwell unquestionably come further formerly again as exactly the same nearly a lot often inside case you shield this increase.

  31. Someone essentially help to make critically articles I’d state.
    This is the very first time I frequented your web page
    and so far? I surprised with the research you made to create
    this actual publish extraordinary. Fantastic task!

  32. I’m not positive where you’re getting your information, but good topic.

    I needs to spend a while studying more or figuring out more.
    Thank you for fantastic info I used to be on the lookout for this info for my mission.

  33. Thank you for any other informative site.
    The place else may just I am getting that kind of
    info written in such an ideal approach? I have a challenge
    that I’m just now operating on, and I’ve been on the glance out for such information.

  34. Whats up this is kind of of off topic but I was wanting to
    know if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually
    code with HTML. I’m starting a blog soon but have no coding skills so
    I wanted to get advice from someone with experience. Any help would be
    greatly appreciated!

  35. Can I simply say what a relief to discover someone that actually knows what they are talking about on the internet.
    You certainly know how to bring an issue to light and make it important.

    A lot more people have to check this out and understand this side of
    the story. It’s surprising you are not more popular given that you
    surely possess the gift.

  36. I believe this is one of the so much vital info for me. And
    i am satisfied studying your article. However wanna observation on some basic things, The website style is ideal,
    the articles is really great : D. Good activity, cheers

  37. Howdy! This post could not be written any better! Reading through this post reminds me of my
    previous room mate! He always kept chatting
    about this. I will forward this page to him. Fairly certain he will have a good
    read. Thank you for sharing!

  38. Currently it seems like BlogEngine is the best blogging platform available right
    now. (from what I’ve read) Is that what you are using
    on your blog?

  39. Great web site. A lot of helpful info here.
    I am sending it to a few pals ans also sharing in delicious.
    And naturally, thank you for your effort!

  40. Hello there! This is kind of off topic but I need some advice
    from an established blog. Is it very difficult to set up your own blog?
    I’m not very techincal but I can figure things out pretty quick.
    I’m thinking about making my own but I’m not sure where to start.
    Do you have any tips or suggestions? With thanks

  41. Hi there! I’m at work surfing around your blog from my new apple iphone!
    Just wanted to say I love reading your blog and look forward to
    all your posts! Carry on the excellent work!

Leave a Reply

Your email address will not be published.