Katê – Lễ hội Champa Truyền Thống Và Triển Vọng

 Jalan Riya  Sưu tầm

Gần đây lễ hội Katê hằng năm đã là nguồn cảm hứng của nhiều cây viết. Đã có rất nhiều bài viết về Katê. Rất tâm đắc với một số bài viết về Katê, cũng như theo yêu cầu và khích lệ của một số thân hữu, tôi xin được giới thiệu đến bạn đọc Vijaya, cũng như những ai quan tâm đến văn hóa, nhân văn. Chúng tôi không muốn làm một việc là viết lại mà giữ nguyên bản gốc của các tác giả đã có về Katê.

Vương quốc Champa

Theo tiến sĩ Po Dharma trong  «Góp phần tìm hiểu lịch sử Champa» Champaka 4, đã khẳng định rằng : “Những tài liệu có dấu vết thời gian rõ ràng (sử liệu cổ Trung Hoa và các bia ký) ghi nhận vương quốc cổ Chiêm Thành chính thức xuất hiện vào khoảng thế kỷ thứ 2, năm 192 khi quốc gia Lâm Ấp ra đời. Thật ra vương quốc này trước đó có rất nhiều tên : Hồ Tôn Tinh, Tượng Lâm. Sau này được đồng hóa với các tên Lâm Ấp, Hoàn Vương Quốc, Chiêm Thành (Campapura), Phan Rang (Panduranga), cuối cùng là Trấn Thuận Thành (Pradara). Những tên gốc Phạn vừa kể đều do người Trung Hoa hay người Việt đặt ra, dựa theo cách phát âm của người địa phương mà gọi.

Những văn kiện viết trên bia đá, sử liệu lịch sử Trung Quốc và Việt Nam, sách cổ bằng văn tự Chăm, cũng như những bài tường trình của các du khách từ các nước Âu Châu và Á Rệp đã chứng minh cụ thể rằng giữa thế kỷ thứ 2 và đầu thế kỷ 19 đã có sự hiện diện ở miền trung Việt Nam một vương quốc hùng mạnh được mang tên là: Champa.

Lãnh thổ của vương quốc Champa không chỉ bao gồm vùng đồng bằng chạy dài theo bờ biển Trung Quốc như nhiều nhà sử học thường hiểu lầm, nhưng bao gồm cả vùng Tây nguyên miền trung Việt Nam. Liên quan đến vấn đề nhân chủng Champa trong qúa khứ. 

Lịch sử cũng đã từng chứng minh rằng dân tộc Champa không chỉ dành riêng cho người Chăm, nhưng là một dân tộc đa chủng, bao gồm cả người Chăm và các anh em Tây Nguyên thuộc hệ ngôn ngữ Malayo-Polynésien (như dân tộc Jarai, Radê, Churu, Raglai, Hroi v.v.) hay thuộc hệ ngôn ngữ Austroasiatique(dân tộc Bahnar, Sédang, Stieng,Mă,v.v.

Trong qúa trình lịch sử của vương quốc này, khi nói đến Champa, thì người ta phải nhắc đến chiến tranh liên tục với Đại Việt, một láng giềng miền bắc cùng chung một biên giới. Cùng vì sự phát triển nhanh choùng của tổ chức chính trị và xã hội của Đại Việt cộng với sự khủng hoảng đất đai ở miền bắc Việt Nam vào đầu thế kỷ 14 đã gây ra một cán cân không thăng bằng trong nền bang giao chính trị giữa hai quốc gia này. Champa phải chịu từ bỏ dần dần đất đai của mình cho láng giềng miền bắc để lui về cố thủ ở phía nam, vùng Panduranga cho đến 1832, năm mà vương quốc Champa bị xóa hẵn trên bản đồ Bán Đảo Đông Dương.

Trong qúa trình lịch sử của vương quốc này, Champa chịu ảnh hưởng nặng nề của hai nền văn minh. Cho đến 1471, năm đánh dấu sự sụp đổ thủ đô Vijaya (Bình Định) sau cuộc tấn công của Đại Việt, Champa là một vương quốc ảnh hưởng nặng nề nền văn minh Ấn Độ Giáo và nền văn hóa Phạn ngữ. Nhưng sau biến cố 1471, Champa từ bỏ dần dần những gì vay mượn từ Ấn Độ Giáo để xây dựng lấy một nền văn hóa riêng, một phương thức tổ chức xã hội và chính trị riêng dựa trên truyền thống cơ bản cổ truyền của mình. Những phong cách lễ hội và cơ cấu tổ chức gia đình và xã hội Champa trong khu vực Panduranga hôm nay hôm nay đã chứng minh rõ rệt lý thuyết này. Từ năm 1471 đến năm 1832, lịch sử Champa chỉ là một qúa trình đấu tranh với bao nỗ lực của mình nhằm chống lại cuoäc Nam Tiến của nhà Nguyễn hầu bảo vệ nền độc lập và di sản văn hóa của mình.”

Trong Tìm hiểu cộng đồng người Champa tại Việt Nam- Thời vàng son- Nguyễn Văn Huy cũng khẳng định vương quốc Chămpa hùng mạnh một thời oanh liệt: “Sau thời kỳ dựng nước và mở nước khó khăn, từ thế kỷ thứ 4 vương quốc Lâm Ấp đã trở thành một thế lực chính trị đáng kể trong vùng, dưới thời Bradravarman I (Phạm Hồ Đạt), người sáng lập triều đại Gangaraja phía Bắc. Là một kết hợp của nhiều tiểu vương quốc khác nhau, lãnh thổ phía Bắc giáp ranh với quận Cửu Chân, lãnh thổ phía Nam trải dài đến mũi Kê Gà (Varella, Phan Thiết). Hào quang của Lâm Ấp chiếu sáng vùng trời Đông Nam Á, các quốc gia láng giềng đều tìm đến để làm thân.

Cho đến nay không ai biết hai miền Nam Bắc cuûa Champa đã thống nhất như thế nào, nhưng từ thế kỷ 5 trở về sau thông thương giữa hai miền trở nên liên tục và ồ ạt, lượng người và hàng hóa di chuyển từ miền Nam lên miền Bắc thay đổi dần dần cán cân quyền lực. 

Người Chămpa phía Bắc, vì phải thường xuyên đối phó với quân thù, trở nên thiện chiến ; khi mộ quân hay trên đường chạy nạn, vì bị quân Trung Hoa truy đuổi, họ khuất phục luôn những tiểu vương quốc khác đã có mặt dọc bờ biển miền Trung từ lâu đời, quen sống trong hòa bình và an lạc. Với thời gian, vương quyền miền Bắc suy yếu dần, vì dồn hết tài nguyên nhân vật lực cho chiến tranh, vai trò lãnh đạo nhường lại cho các vương triều phía Nam giàu có và hùng mạnh hơn.”

Cũng theo Nguyễn Văn Huy trong Thời kỳ xác định bản thể: “Về chính trị, vương quốc Champa được tổ chức theo định chế liên bang. Trước khi bị xóa tên, vương quốc Chiêm Thành là một kết hợp của nhiều tiểu vương quốc, từ đèo Ngang (Quảng Bình) đến mũi Kê Gà (Bình Thuận). Mỗi tiểu vương cai trị một lãnh thổ riêng, với một dân số nhất định, sinh hoạt độc lập với các tiểu vương khác và không can thiệp vào nội bộ của nhau. Theo nhiều nguồn sử liệu, vương quốc Chiêm Thành cũ (Campapura) có ít nhất năm tiểu vương quốc : Indrapura (Bình Trị Thiên), Amaravati (Quảng Nam), Vijaya (Nghĩa Bình), Kauthara (Phú Khánh) và Panduranga (Ninh Thuaän, Bình Thuận). Có thể thêm tiểu vương quốc Aryaru (Phú Yên) là sáu, nhưng sự hiện diện của tiểu vương quốc này trong lịch sử Chiêm Thành không rõ ràng.”

 

Người Champa là ai?

Người Chămpa có tập quán coi trọng và gắn bó với đất đai của tổ tiên. Cũng theo Nguyễn Văn Huy, đối với người Chămpa: « đất đai là một vật thể thiêng liêng không thể sang nhượng và chối bỏ. Từ ngàn xưa cha ông đã ở đây thì con cháu đời sau phải ở đó, không ai tự quyền rời bỏ quê cha đất tổ định cư nơi khác. Rời bỏ quê cha đất tổ là từ bỏ dòng tộc Kut, Kur, và từ bỏ thần linh. Chính vì thế, trong suốt dòng lịch sử đương đầu với người Kinh, cộng đồng người Chămpa chấp nhận mọi hy sinh và gian khổ để giữ đất và bám đất, cho dù quê hương không còn hay bị tước mất. Tất cả những lễ lạc trong triều chính và ngoài dân gian đều nhằm vinh danh các vị thần cai quản đất đai, vì đất là nguồn sống và cũng là nơi ngự trị của các vị thần bảo vệ đất, che chở gia đình và đồng tộc. Nếu vì một lý do nào đó ngoài ý muốn một người Chămpa phải rời bỏ quê hương đi nơi khác lập nghiệp, sinh hoạt tâm linh của người đó luôn gắn liền với nơi sinh quán cũ, vì không ai được quyền mang bàn thờ tổ tiên và thần linh đi theo, con người lệ thuộc thần linh chứ không ngược lại. Hơn nữa nếu phải ly hương, người đó cũng không thể đi ra ngoài lãnh thổ đã được thần linh che chỡ, nghĩa là chỉ giới hạn trong vùng đất của đồng tộc mà thôi. Đó là lý do giải thích tại sao tại người Chămpa không di cư ra khỏi địa bàn cư trú của họ và tại nhiều nơi, nhất là ở Bình Thuận, người Chămpa định cư tại một làng cách xa nơi sinh quán cũ cả trăm cây số nhưng vẫn muốn lệ thuộc về hành chánh và nghi lễ tại làng cũ. Đạo Hồi khi du nhập vào đây cũng phải thích nghi với tâm lý tôn thờ thần linh của người Chămpa để được chấp nhận và đã biến cải thành đạo Bani. Tất cả chỉ vì người phụ trách lễ nghi và sổ bạ hành chánh địa phương là các thầy Paseh, Tapah (nếu là giáo dân đạo Bà La Môn) và các thầy Char, Po Adhya, Po Bac (nếu là giáo dân đạo Bani). Đây là một khó khăn về quản trị hành chánh mà các chính quyền người Kinh không hiểu nổi và muốn xóa bỏ, nhiều tranh chấp đáng tiếc đã xảy ra.

Nhiều người sẽ hỏi dân số vương quốc Chiêm Thành xưa bây giờ ở đâu ? Không lẽ đã bị tiêu diệt hết sao ? Con số 100.000 người Chămpa tại Bình Thuận và Châu Đốc có phản ánh đúng sự thật không ?

Câu trả lời là không và dân chúng gốc Chămpa vẫn còn nguyên vẹn. Người Chămpa đồng bằng không đi đâu cả, họ đã ở lại trên lãnh thổ cũ tại miền Trung và với thời gian đã trở thành công dân Việt Nam một cách trọn vẹn. Có thể nói không một người Việt Nam nào sinh sống từ lâu đời tại miền Trung nào mà không mang ít nhiều dòng máu Champa trong người. Điều này cũng rất dễ khám phá, ít nhất là về hình dáng: da ngăm đen, vai ngang, mặt vuông, tóc dợn sóng, vòm mắt sâu, mắt bầu dục hai mí, mũi cao, môi dầy, miệng kín. Cũng không phải vô tình mà cách phát âm của người miền Trung khác hẳn phần còn lại của đất nước, với nhiều âm sắc thấp của người Champa. Đó là chưa kể những danh từ có nguồn gốc Champa. Cũng không phải tình cờ mà các điệu múa hát của người Chămpa trở thành những điệu múa hát trong cung đình và ngoài dân gian thời Nguyễn. Nêu ra một vài trường hợp cụ thể trên chỉ để chứng minh một điều: dân cư vương quốc Champa cũ đã hội nhập hoàn toàn vào xã hội Việt Nam. Nhắc lại quá khứ của người Chămpa cũng là nhắc lại quá khứ của cộng đồng người Việt tại miền Trung nói chung.» 

Chi tiết người Việt miền trung ngày nay đa phần là có gốc Chăm đã một lần nữa được Nguyễn Gia Kiểng khẳng định trong Tổ quốc ăn năn, phần dắt dìu nhau vào đến Cà Mau, rằng là trong cuộc nam tiến của người Việt, họ đã  không tàn sát và diệt chủng người Chiêm Thành, và trong khoảng thời gian đó (thế kỷ thứ 17) không có cuộc di dân qui mô lớn như sau năm 1975. Đại bộ phận người Champa đã trở thành người Việt đã taọ nên bộ phận dân số người Việt miền trung đông đảo, còn người Cham thuần túy (Champa gốc) thì hoặc bị đồng hóa hoặc dân số không phát triển: “ Người di dân Việt nam và người Việt gốc Chàm chiếm được những vùng đất canh tác tốt nên sinh sản mau chóng hơn người Chàm thuần túy bị dồn vào rừng núi. Lý do thứ hai là sự Việt hóa càng ngày càng toàn diện do sự áp đặt văn hóa và nếp sống của kẻ chiến thắng…”

Ngoài ra trong suốt thời kỳ suy tàn của vương quốc Champa từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 16 và sau này. Người dân Champa đã có những cuộc ly hương với số lượng lớn dấn số đến các quốc gia sau : Khoảng 500 ngàn người ở Campuchia, hằng trăm ngàn người đã đến Indonesia, Malaysia, hằng chục ngàn người đã đến định cư ở các đảo Philipine, Hải nam, Lào và Thái Lan. Ngoài ra gần đây, hằng ngàn người đã đến định cư ở Mỹ, Canada, một số ít ở Úc và Châu Âu. (theo Quang Can trong trang web, http://www.ling.hawaii.edu/~uhdoc/champa/).

Lễ hội Katê tại Việt Nam 

Katê được Văn Món mô tả khá cặn kẽ và đầy đủ trong Sắc màu của lễ hội Katê Chăm, tôi xin được trích lại hầu bạn đọc: “Lễ hội Katê được tổ chức mỗi năm một lần vào tháng 7 lịch Chăm (nhằm khoảng tháng 10 dương lịch). Đây là lễ hội của người Chăm nhằm tưởng nhớ các vị vua maø sau naøy ngöôøi ta phong nhö laø Thaàn goïi laø Nam thần như Pô Klong Garai, Pô Rôme… Và tưởng nhớ ông bà tổ tiên, trời đất đã phù hộ độ trì cho con người. Chính vì vậy, lễ hội Katê là biểu hiện một nữa cấu trúc lưỡng hợp  thuộc về dương đối lập với yếu tố âm – Lễ Chabur – Lễ cúng các vị Nữ thần vào tháng 9 lịch Chăm. Sự đối lập, liên kết giữa Nam thần – Nữ thần, giữa Trời – Đất, Mẹ – Cha, Đực – Cái, Vùng cao – Vùng thấp… là một triết lý trong thuyết Nhị Nguyên, là nét đặc trưng phổ quát trong nền văn hóa Chăm được thể hiện sâu sắc trên nhiều bình diện như nghi lễ hội hè, ăn mặc màu sắc cho đến loại hình biểu diễn nghệ thuật khác. Tất cả những yếu tố trên toát lên nội dung, hàm chứa một ý nghĩa phồn thực với sự liên kết lứa đôi, cầu mong cho sự sinh sôi nảy nở của con người, vật nuôi, cây trồng…

Lễ hội Katê là một lễ hội dân gian đặc sắc nhất trong kho tàng văn hóa của người Chăm, là tấm gương phản chiếu sinh hoạt của cộng đồng; nơi hội tụ những giá trị tinh hoa văn hóa của dân tộc. Do đó, Lễ hội không những gắn với đền tháp cổ kính – nơi ngưng tụ những giá trị kỹ thuật và mỹ thuật cao nhất của nền văn hóa Chăm mà còn gắn với một phần khác của văn hóa như: Đồ cúng tế, y phục, nhạc cụ, những bài thánh ca, ca ngợi các vị vua hiền có công với dân, với nước và hát kể về công việc đồng áng, mùa màng, sản vật trăm hoa, trăm quả, trăm nghề. Lễ hội còn xuất trình trước công chúng một nền nghệ thuật ca – múa – nhạc dân gian mang một phong cách riêng biệt, độc đáo.  Lễ hội diễn ra trên một không gian rộng lớn, lần lược từ đền tháp (Bi môn, Kalan) – làng (Paley) – đến gia đình (Nga wôm).

Lễ hội Katê làm lay động lòng người! Lễ hội sẽ đưa những người dự lễ bước lên đỉnh cao của sự thăng hoa, say sưa theo tiếng trống Gi năng, kèn Saranai hòa vào những điệu múa của các cô thiếu nữ Chăm bay khắp cõi trời mơ. Lễ hội Katê chính là giây phút thiêng liêng ngắn ngủi của đời thường đánh thức tháp Chăm cổ kính lặng ngủ dưới lớp bụi thời gian bừng dậy, sáng lòa, tỏa ra trăm sắc ngàn hương.

Một ngày, trước khi lễ hội chính thức diễn ra tại các đền tháp Pô Nưgar, Tháp Pô Klong Garai, Tháp Pô Rôme, tại thôn Hữu Đức có tổ chức lễ đón rước y phục giữa người Raglai và người Chăm:

 

Lễ đón rước y phục của Pô Nưgar ở thôn Hữu Đức (ngày thứ nhất)  

Tất cả các y phục của vua chúa thờ ở đền tháp Chăm đều do người Raglai cất giữ. Do vậy khi đến ngày lễ Katê thì người Chăm phải làm lễ đón rước người Raglai chuyển y phục về lại các đền tháp Chăm. Đây là nghi lễ mở đầu cho ngày hội diễn ra rất trọng thể. Lễ rước y phục diễn ra ở ba đền tháp: Đền Pô Nưgar (Hữu Đức), Tháp Pô Rôme ( Hậu sanh) và tháp Pô Klong Garai ( Đô Vinh, Tháp Chàm). Trong đó lễ đón rước y phục Pô Nưgar diễn ra vào buổi chiều trước ngày hội chính thức ở đền tháp một ngày. Lễ diễn ra từ lúc 13h30 cho đến 21h00 cùng ngày. Địa điểm tại thôn Hữu Đức, xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận, cách thị xã Phan Rang 12km về hướng Tây Nam. Đây là lễ đón rước y phục của Nữ thần Pô Nưgar – Thần mẹ xứ sở của người Chăm gắn liền với nhiều huyền thoại, truyền thuyết: Chính Nữ thần là thủy tổ của người Chăm, đã dạy người Chăm làm lúa, trồng bông dệt vải, và làm lễ hội như ngày nay. Lễ diễn ra tại ngôi Đền thờ (Danok) trong làng. Nơi đây, du khách sẽ chứng kiến cuộc đón rước, trao báu vật của Nữ thần và giao lưu văn hóa giữa người Chăm và người Raglai.

Còn lễ đón rước y phục ở tháp Pô Rôme và tháp Pô Klong Garai thì diễn ra vào buổi sáng trong ngày lễ chính. Mặc dầu ba đền tháp tổ chức nghi lễ đón rước y phục trong thời gian khác nhau nhưng nghi thức hành lễ cơ bản đều giống nhau.

 

Lễ hội Katê ở các tháp (ngày thứ hai)  

Lễ hội KaTê của người Chăm Ninh Thuận diễn ra ở ba đền tháp: Đền Pô Nưgar (Hữu Đức), Tháp Pô Rôme (Hậu sanh) và Tháp PôKlong Garai (Đô vinh, Tháp Chàm). Lễ diễn ra ở cả ba nơi cùng ngày cùng giờ. Các nghi lễ cơ bản như nhau, nghi thức hành lễ.Tuy lễ hội diễn ra ở ba nơi nhưng thu hút được nhiều tín đồ nhất, tổ chức qui mô nhất vẫn là lễ hội KaTê ở tháp Pô Klong Garai.

Lễ diễn ra bắt đầu từ lúc 8h30 đến 14h00 ngày hôm sau. Tháp Pô Klong Garai nằm trên ngọn đồi trầu( chơk hala) thuộc phường Đô Vinh, cách trung tâm thị xã Phan Rang – Tháp Chàm 9 km về phía Tây Bắc. Tháp Pô Klong Garai là một tổng thể kiến trúc nghệ thuật bao gồm ba ngôi tháp: Tháp chính ( Kalan Pô) cao 20,5m bên trong có thờ một tượng vua Pô Klong Garai bằng đá dưới hình thể Mukhalinga ( Linga có gắn mặt thần chủ) và một tượng Bò Nadin bằng đá ở lối ra vào; Tháp cổng ( Kalan tabah bibang) cao khoảng 8,56 m; Tháp lửa ( Thang cuh yang apui) cao 9,31m. Ngoài ra ở phía sau tháp chính còn có một ngôi miếu nhỏ thờ một phiến đá. Xung quanh tháp được bao bằng một vòng thành. Tháp được người Chăm xây dựng vào cuối thế kỷ XIII đầu thế kỷ XIV để thờ vị vua Pô Klong Garai (1151 – 1205) – một vị vua có công với dân, với nước, được người Chăm suy tôn thành Thần thuỷ lợi. Tháp Pô Klong Garai là một cụm tháp hoàn mỹ, đã đạt đến đỉnh cao rực rỡ trong nền nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc Chămpa. Tháp được Bộ văn hoá Việt Nam xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật vào năm 1979. Chính vì vậy, nơi đây đã trở thành trung tâm thu hút cộng đồng người Chăm Ninh Thuận trong ngày Hội Katê hàng năm.

Lễ hội được diễn ra cùng ngày cùng giờ với tháp Pô Klong Garai. Tháp Pô Rôme nằm trên ngọn đồi “ Bôn acho” thuộc thôn Hậu Sanh, xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận, cách thị xã Phan Rang – Tháp Chàm 15km về phía Tây Nam. Tháp Pô Rôme được xây dựng vào thế kỷ XVII để thờ vị vua Pô Rôme. Tháp Pô Rôme là một tổng thể kiến trúc gồm có ba ngôi tháp: Tháp chính, Tháp cổng và Tháp lửa. Nhưng hiện tại chỉ còn lại một ngôi Tháp chính cao 19m bên trong có thờ một tượng vua Pô Rôme bằng đá dưới hình thể Mukhalinga và một tượng thờ hoàng hậu Bia Than Chan bằng đá – người Eđê. Phía sau Tháp chính còn có một ngôi miếu nhỏ thờ tượng Hoàng hậu Bia Than Cih bằng đá – người Chăm. Còn hai ngôi tháp: Tháp cổng và Tháp lửa đã sụp đỗ. Tháp Pô Rôme không cao to bề thế như Tháp Pô Klong Garai nhưng Tháp có một phong cách nghệ thuật riêng biệt – Phong cách Pô Rôme. Tháp Pô Rôme được xem là ngôi Tháp cuối cùng trong lịch sử nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc đền tháp của người Chăm ở Việt Nam. Tháp Pô Rôme còn gắn liền với vị vua Pô Rôme có nhiều huyền thoại, truyền thuyết trong mối tình sử bi đát giữa vua Pô Rôme với công chúa người Eđê – Bia Than Chan và công chúa Ngọc Khoa nước Đại Việt. Tháp Pô Rôme được bộ Văn hoá xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1992.

Trong lúc Bà Bóng đang xuất thần điệu múa thiêng trong tháp để kết thúc đại lễ thì bên ngoài bắt đầu mở Hội. Những điệu trống Ghinăng, kèn Saranai cùng vang lên, đánh nhịp say sưa với những điệu múa và dòng dân ca Chăm làm hấp dẫn và say mê lòng người. Không khí Hội cứ thế mà náo nhiệt, rộn ràng cho đến lúc mặt trời ngã về chiều thì lễ hội Katê trên các tháp Chăm kết thúc.

Lễ hội Katê ở làng

Sau khi lễ Katê ở tháp kết thúc, thì không khí Hội lại bùng lên ở làng Chăm. Trước ngày lễ dân làng phân công nhau quét dọn đền thờ, nhà làng, chuẩn bị sân khấu, sân bãi… Làng xóm như thay da đổi thịt.

Cùng với việc trên, một bộ phận khác chuẩn bị lễ vật cúng thần. Các cô thợ dệt làng Mỹ Nghiệp xem xét kỹ lưỡng khung dệt, tơ sợi, một số khác chuẩn bị Chum (Buk) để dự thi đội nước do dân làng tổ chức.

Buổi sáng ngày lễ, mọi người làm lễ cúng Katê ở Nhà Làng để cầu mong Thần phù hộ cho dân làng làm ăn phát đạt. Tương tự như người Việt, mỗi làng Chăm đều thờ một vị thần riêng (Thần Hoàng). Làng Mỹ Nghiệp thờ thần Pô Riyak, Làng Hữu Đức thờ Pô Klong Halâu… Trong lễ cúng tế thần làng, chủ tế lễ không phải là chức sắc tôn giáo mà thường là chủ làng (Pô Paley) hoặc già làng có uy tín và tinh thông phong tục tập quán. Ông thay mặt dân làng cúng lễ vật cho thần và cầu mong thần phù hộ độ trì dân làng.

Nếu như Katê ở Đền tháp nặng về phần lễ, thì Katê ở làng phần lễ rất đơn giản, còn phần Hội đóng vai trò quan trọng. Làng Mỹ nghiệp phần Hội diễn ra các trò chơi như thi dệt, đội nước, đá bóng, văn nghệ…

Cuộc thi diễn ra trên một sân bãi rộng, các khung cửi đã được xếp thành hàng. Các cô gái dự thi đã chuẩn bị sẵn tơ, sợi, trong hơn một giờ đồng hồ nếu cô nào dệt được một tấm vải dài nhất, đẹp nhất thì sẽ thắng cuộc. Những chiếc thoi đưa hối hả, những sợi chỉ giăng mắc đủ màu tạo nên một nền vải Chăm muôn màu, muôn sắc. ở một địa điểm khác, cuộc thi đội nước diễn ra sôi động. Các cô gái Chăm duyên dáng khéo léo đội chum nước thi nhau về đích với một nét văn hóa độc đáo. Cuộc thi kết thúc, Hội làng tan dần. Mọi người hân hoan trở về mái ấm gia đình để cúng tế gia tiên.

 

Katê ở gia đình

Khi lễ Katê ở làng kết thúc thì lễ Katê gia đình mới được tổ chức. Trong thời gian này gia đình nào có điều kiện thì mới tổ chức, nếu gặp lúc kinh tế khó khăn thì có thể trong dòng họ cử một gia đình để tổ chức, chứ không nhất thiết gia đình nào cũng cúng lễ Katê.

Chủ lễ cúng Katê là người trong gia đình hoặc là người lớn tuổi trong tộc họ. Vào ngày lễ này mọi thành viên trong gia đình đều có mặt đông đủ cầu mong tổ tiên thần linh phù hộ cho con cháu làm ăn phát đạt, tránh rủi ro, gặp nhiều điều may mắn trong cuộc sống. Đây cũng là dịp ông bà, cha mẹ giáo dục cho các thế hệ con cháu nhớ ơn, kính trọng tổ tiên.

Trong dịp lễ này, mỗi gia đình cũng chuẩn bị bánh trái mời họ hàng, bạn bè đến thăm viếng, chúc tụng nhau. Làng Chăm chìm trong niềm vui, thân thiện, tình đoàn kết xóm giềng. Họ thực sự quên đi những vất vả, lo âu của đời thường để tận hưởng những giây phút thăng hoa ngắn ngủi trong cuộc sống còn nhiều khó khăn, bề bộn…

Những bài hát thánh ca của thầy kéo đàn Kanhi chính là linh hồn, là nội dung của lễ hội Katê. Nội dung của bài thánh ca ấy không phải là lời cầu xin thần thánh mà nó chính là nội dung mang tính nhân văn bộc lộ quan niệm về vũ trụ, tình yêu con người và thiên nhiên, lao động – trị thủy – chống hạn, và lòng ngưỡng mộ và tri ân các vị anh hùng văn hóa, anh hùng lịch sử của người Chăm. Qua lễ hội Katê còn có thể thấy được tư duy của người Chăm – một tư duy nông nghiệp luôn mang theo ý niệm phồn thực ( âm – dương, đực- cái…) cầu mong cho sự sinh sôi nảy nở của con người, vật nuôi, cây trồng, cho mùa màng tốt tươi.Tất cả đều mang ước vọng của một cuộc sống thanh bình, êm ả và thịnh vượng.

Nền văn hóa Chăm là nền văn hóa chịu ảnh hưởng văn hóa Ấn Độ. Song Katê lại biểu hiện một lối đi riêng của người Chăm trong sự tiếp nhận nền văn hóa này. Những người chủ của lễ hội này, mặc dù có tiếp thu tục thờ thần Siva của Ấn Độ vì họ theo Bàlamôn giáo, nhưng họ vẫn sùng kính, tôn thờ những vị anh hùng dân tộc, biểu hiện có sự tiếp thu văn hóa bên ngoài và cải biến để thành tài sản độc đáo của riêng mình mà lễ hội Katê là một trong những sự biến đổi đó. Đấy chính là cái nền văn hóa nhân bản, pha lẫn vào nền văn hóa nông nghiệp của Chăm, tạo nên một nền văn hóa truyền thống dân tộc, đã trường tồn trước thử thách lịch sử, thời gian. Trong cung cách ứng xử, lễ hội Katê biểu hiện một sức sống mãnh liệt của nền văn hóa bản địa, cộng với sự thâm nhập của văn hóa Đông Nam Á đã làm cho nội dung, diện mạo của lễ hội này độc đáo và mãi mãi trường tồn.”

 

Tại Tp. Hồ Chí Minh

Có thể hiểu là Katê của các sinh viên Chăm tại Sàigòn đứng ra tổ chức đã có những hình thức và nội dung khá phong phú tùy từng thời kỳ và số lượng người tham gia. Từ khi có nhóm sinh viên Cham tại Tp. Hồ Chí Minh sàigòn vào khoảng năm 1975-1976 là họ đã gặp nhau và tổ chức lễ Katê hằng năm bằng hình thức gặp mặt cùng quây quần với nhau tại một địa điểm thuận lợi ôn lại truyền thống, chia sẻ những lo toan của thời sinh viên xa nhà, múa hát và kể cho nhau nghe những chuyện vui buồn. Có những lúc sự họp mặt bị cấm đoán và gây khó khăn thì những sinh viên Chăm thời 79 đã tổ chức lễ Katê tại Sở thú với tấm hình của Lênin bên cạnh để ngụy trang. Dần dần số sinh viên ngày một tăng thì hình thức Katê có thêm những chương trình văn nghệ và thể thao giao lưu giữa các nhóm trường đại học hoặc địa phương khá sôi nổi và sinh động.

Mãi tới khi có Hội Đồng Hương Cham, Katê tp. Hồ Chí Minh được chú ý và tổ chức đàng hoàng và long trong hơn, đó là thời kỳ của nhóm Cửu Chi Tơ, Thành Phần và Phú văn Hẳn. Không những Katê mà các mặt hoạt động khác lieân quan đến đời sống, và học tập của sinhviên cũng rất được quan tâm. Katê tại Tp. Hồ Chí Minh đã được sự tham dự của đông đảo sinh viên Chăm, Khơme và sinh viên sắc tộc vùng Tây Nguyên. Thông qua lễ Katê, Hội kết hợp trao thưởng và tặng quà cho sinh viên để khuyến học, khuyến tài. Chính vì vậy giai đoạn này, Katê được sư quan tâm và hổ trợ kinh phí từ các chính quyền địa phương có các sinh viên là thành viên của hội đồng hương như, Ninh Thuận, Bình Thuận… các trường Đại học, các tổ chức như thành đoàn tp. Hồ Chí Minh, mặt trận tổ quốc…. Một kỳ Katê tiêu biểu trong giai đoạn này mà tôi được may mắn tham dư có thể minh chúng cho sự hoành tráng và long trọng của lễ hộ Katê hằng năm tại tp. Hồ Chí Minh, dù báo chí, hay đài phaùt thanh trong nước không hề có một dòng đưa tin.

Lễ Katê chính thức bắt đầu diễn ra từ 8 giờ sáng một ngày chủ nhật gần với ngày Katê chính thức tại một hội trường lớn của trường đại học sư phạm Tp. Hồ Chí Minh vời sự tham dự của hằng trăm sinh viên chật kín hội trường. Các đại biểu của các tỉnh cũng không vắng mặt năm nào, khiến Ông Cửu Chi Tơ nghẹn lời trong hàng nước mắt xúc động: “Các anh Ninh Phước và Bắc Bình năm năm liền luôn luôn ủng hộ chúng tôi, các anh làm cho chúng tôi mạnh lên và quên hết mệt nhọc…” Các đại biểu của các ban ngành cũng đến ngồi kín hai dãy ghế đầu. Tuy nhiên có một điều buồn nhỏ ñược nhắc nhở trong buổi khai mạc là các anh trong hội đồng hương Chăm tại vắng mặt nhiều quá, dẫu vậy với sự tích cực đặc biệt của anh Cửu Chi Tơ, từ khâu điều hành việc tập dợt văn nghệ, mời và đón các đại biểu, đến huy động tài chánh chuẩn bị quà thưởng cho sinh viên anh đều chu toàn để có ngày Katê trọn vẹn hằng năm cho sinh viên tp. Hồ Chí Minh độc đáo và đầy ý nghĩa.

Sau lời khai mạc đầy thân tình cảm động của ban tổ chức là lời khuyên định hướng lập thân lập nghiệp của các ban ngành, các đại biểu đến từ các địa phương. Đáp từ của ban tổ chức và cảm tưởng của sinh viên mới được tiếp theo liền với quà thưởng cho sinh viên xuất sắc quà lưu niệm cho sinh viên tốt nghiệp và sinh viên mới trong năm. Phần tiếp theo được xem là hấp dẫn nhất văn nghệ múa hát truyền thống do các sinh viên Chăm biểu diễn gợi lại cho người xem các làn điệu nhẹ nhàng trử tình từ quê nhà. Để khép lại chương trình mừng Katê là phần đóng góp của sinh viên Cao nguyên và Khmer với những âm hưởng rất sôi động, đặc sắc và hấp dẫn. Chương trình văn nghệ múa hát mừng Katê của sinh viên dù không có tính chuyên nghiệp nhưng sự nhiệt tình và phong cách biểu diển dữ dội đặc trưng của núi rừng tây nguyên cứ cuốn hút không dứt, rồi chuyển sang điệu nhịp điệu trử tình của Khmer và cuối cùng để thay lời chia tay và hẹn Katê năm tới là mọi người cùng hòa vào múa Lâm thuôl nối kết với nhau đã tạo một ấn tượng khó phai mờ trong lòng người đến dự dù chỉ một lần.Trải qua nhiều năm Katê đã có mặt và luôn hiện hữu bên cạnh những người đồng hương và sinh viên Chăm tp. Hồ Chí Minh. Các em sinh viên nhớ ngày này không chỉ là ngày tưởng nhớ công ơn tiền nhân mà còn là ngày động viên nhau học tập, lập thân lập nghiệp và cùng hướng về quê hương mến yêu.

 

Tại Mỹ

            Những người Chăm ly hương đến định cư tại Hoa Kỳ từ trước cũng nhu sau ngày biến cố lịch sử 1975. Với sự mong nhớ quê hương và cội nguồn da diết họ đã tìm đến với nhau tìm tiếng nói chung để cùng hướng về cội nguồn tổ tiên. Dù trong sự bộn bề công việc thời gian đầu định cư nơi đất khách quê người họ vẫn đã giành thời gian, vượt muôn vàn khó khăn để cùng nhau tổ chức lễ Katê hằng năm rất long trọng và hoành tráng được ghi hình lại trong các băng video hay DVD.

Lần đầu tiên được xem cuốn băng đó nhiều người Chăm ở Việt Nam đã xúc động đến rơi nứơc mắt. Họ không tin vào mắt mình nữa, họ đã thấy lại hình ảnh Katê quê nhà trên đất Mỹ, vừa mừng vừa hãnh diện rằng những điệu múa quạt truyền thống, những làm điệu dân ca mộc mạc di sản của tiên tổ, vẫn được người Chăm thế hệ sinh ra và lớn lên trên mãnh đất mới đầy thử thách đối với văn hóa truyền thống này nâng niu trân trọng.

 

Katê ở Mỹ thường được tổ chức ở một hội trường của một trường đại học, hay đại sảnh có phần sân khấu và phần ngồi cho khán thính giả. Cũng vào ngày thứ Bảy hay Chủ nhật gần với ngày lễ hội Katê chính thức ở Việt Nam. Hầu như mọi người từ các vị cao niên đến những cháu rất nhỏ cùng những vị quan khách ngoại quốc từ khắp nơi trên nước Mỹ tụ tập kín cả hội trường nơi hành lễ Katê, thường diễn ra o tiểu bang California, nơi có đông người Chăm sinh sống. Các quan khách nhiều khi đến từ các tiểu bang rất xa như Hawaii, Seatle hay Canada. Katê tại Hoa Kỳ được các bà con đồng hương Chăm tham dự gồm Chăm Ahier, Chăm Awal, Chăm Islam, và Chăm ở vùng cao, cùng đồng hương Việt Nam. Tôi đã từng tham dự nhiều lễ hội Katê, nhất là tại quê nhà, từ làng này qua làng khác, từ Phan Rang đến Phan Rí, từ Sông lòng Sông đến Malâm, hay tại thành phố Hồ C. Minh, tôi thấy Katê được tổ chức mỗi nơi mỗi vẻ, ngay cả tại Mỹ, qua những tài liệu sinh hoạt và hình ảnh video của Hội Bảo Tồn Văn Hóa Champa, USA. Katê ở đây có một nét riêng của nó. Dù hình thức có khác, mới lạ, nhưng nội dung vẫn là sự nhớ ơn và vinh danh các tiền nhân Champa, những vị đã có công với đất nước, xây dựng hay gìn giữ, hay tạo sự an cư lạc nghiệp, phồn vinh cho con dân Champa trước đây. Lễ đặt vòng hoa lên đài tưởng niệm những vị có công với dân tộc là một điển hình, thứ đến là bài đọc tiểu sử để vinh danh các vị anh hùng của dân tộc, những giây phút tưởng niệm trang nghiêm, kính cẩn, bài hợp ca khik bhùm pasai vang lên như một sự nhắc nhở nhau cho bangsa Champa vẫn là nổi đau của mỗi người, những bài diễn văn nhắc lại thân phận mất nước, và những bài phát biểu kêu gọi sự trở về cội nguồn dân tộc, không quên ơn tiền nhân, bảo lưu văn hóa truyền thống dân tộc, phát huy tình đoàn kết dân tộc, nhắc nhở con cháu biết ơn công lao của các thế hệ cha ông, và không quên quê cha đất tổ cho những người Chăm tham dự và ở quê nhà của các chức sắc trong Hội Bảo Tồn Văn Hóa Champa và các vị trưởng thượng.

Nghi lễ trang trọng của buổi lễ đã đi vào đúng trọng tâm và ý nghĩa của nó. Phần lớn những bà con Champa tại Mỹ là người rất nặng lòng với sự tồn vong của dân tộc. Họ rất quan tâm đến từng lễ hội truyền thống của cộng đồng ở quê nhà và luôn trăn trở tìm phương hướng để phát triển cộng đồng quê nhà trên các mặt từ giáo dục, kinh tế và văn hóa. Dù bộn bề nhiều việc cho sinh kế và hội nhập nơi đất khách quê người, họ vẫn đặc biệt quan tâm và ưu tiên giành trọn thời gian và đóng góp tiền bạc rất hào phóng cho cái gì liên quan đến truyền thống quê nhà. Các tiêt mục văn nghệ được tập dợt công phu kỹ càng trước hằng tháng trời. Từng chi tiết nhỏ được chú ý trao chuốt chuẩn bị, từ cái trống ginăng, kèn saranai, điệu nhạc, cho đến ginrằng đội đầu của các cô vũ nữ Cham và được sự quan tâm hầu như của cả cộng đồng, cả các bậc cha mẹ dù không tham gia trực tiếp vào các vai múa hay hát nhưng cũng quan tâm dành thời gian và vui vẻ đưa đón con em mình đến tập dượt cho đến ngày lễ chính thức. Có lẽ Katê là một trong số những dịp ít oi để những người Champa đồng hương hội tụ, gặp gở nhau sinh hoạt ăn uống những món ăn Chăm và những thức Á châu pha trộn, hàn huyên tâm sự và cảm thông, nên họ thật sự trân quý thời khắc này và thường ghi lại những hình ảnh thành băng đĩa để kỷ niệm và cùng chia sẻ với các cộng đồng Chăm ở nơi khác và nhất là bà con quyến thuộc ở nơi quê nhà.

 Katê quan niệm và triển vọng, thay lời kết

Có nhiều bài báo và trao đổi khẳng định rằng Katê là khát vọng về nguồn, là tiếng lòng của một dân tộc vong quốc, không biết mình là ai, và tại sao hiện hữu nơi này. Đặc biệt trong Forum của trang web Chamyouth.com, nơi các bạn trẻ Cham gởi gắm tâm sự. Như một nhân sĩ Chăm đã bộc bạch, họ đã cùng nhau hiểu rằng: “Đến ngày Katê quy định đó toàn thể nhân dân Champa trên thế giới, trong hay ngoài Việt nam, dù có một người, hai người, hay hơn nữa cũng tụ tập nhau lại trên tháp hay tại một địa điểm nào đó thuận tiện, ôn lại truyền thống nhớ về tổ tiên, cội nguồn. Răn dạy con cái giöõ gìn ngôn ngữ, văn hóa, và bản sắc của mình. Tự tổ chức lễ hội long trọng tùy theo hoàn cảnh có hình thức phù hợp (do người có uy tín của cộng đồng chủ trì như: Ông Achar hay Linh Mục chủ trì cũng đều được) để khẳng định với những người láng giềng, cũng như thế giới rằng “Chúng tôi là những người con Champa lạc loài, đang mong tìm lại anh em, họ hàng, cội nguồn xa cách của mình. Saün sàng khoan dung đùm bọc nhau, dù có thể khác nhau về chính kiến, tôn giáo, địa lý cư trú, quốc tịch hay nhiều nữa, miễn tự nhận mình là Champa thì mọi người đều là anh em, ruột thịt”.

Trong bối cảnh lòch söû tröôùc ñaây, chính phủ Đại Việt đã có nhiều giai đoạn tàn phá, tiêu hủy, đồng hóa những cái gì thuộc về Champa. Đặc biệt là chính sách chia rẽ và đồng hóa tàn bạo và triền miên. Tất cả các dấu vết Champa trên con người chúng ta, trong cộng đồng chúng ta lẽ ra không còn nữa như mong muốn của các vương triều Đại Việt. Vừa may mắn vừa do sức sống của mẫu hệ, nền văn hóa Champa quá đặc sắc, nên dù bị muôn ngàn phong ba bão táp, chúng ta vẫn còn là Champa. Tiền nhân của chúng ta, bậc đàn anh của chúng ta, thế giới khoa học đã làm hết sức mình để chúng ta có được và biết được Champa mình vẫn còn nhiều di sản rất giá trị, văn hóa vật thể như: Đền tháp, bia đá, tượng …, văn hóa phi vật thể: các lễ hội của các cộng đồng thuộc dân tộc Champa như Cham Pangduranga, Ede, Bana, Jarai, Kaho, Chru, Raglai, Stieng… đều có những nét tương đồng, và hội tụ nhất, cô đọng nhất. Một lần nữa tất cả con dân Champa xin kính dâng lời cám ơn tiền nhân đã để lại di sản Lễ hội KATÊ đáng tự hào như thế cho con cháu. Đó chính là sợi chỉ mong manh để con cháu lần tìm đến nhau, ai còn là con dân Champa với những tên gọi khác nhau, Cham Pangduranga, Ede, Bana, Jarai, Kaho, Chru, Raglai, Stieng….

Đã đến lúc không ai có quyền và không thể xóa nhòa đuợc lễ hội KATÊ. Katê nhắc nhở chúng ta nhớ mình đã là những đứa trẻ mồ côi, anh em ruột thịt không biết nhau, người ta đã cướp nhà mình giết hại cha mẹ mình và muốn xóa mọi dấu vết tội lỗi đó. Họ muốn cướp căn nhà của chúng ta mãi mãi, họ muốn anh em chúng ta không nhìn ra nhau, họ muốn chúng ta mãi tị hiềm mất gốc, vong bản mãi mãi, để cha mẹ chúng ta mãi mãi ngậm hờn nơi chín suối. Không! không bao giờ! còn một người Champa là chúng con sẽ tìm lại anh em, giòng họ, và sẽ cùng nhau đòi lại công bằng cho con dân Champa. Chúng ta sẽ cùng nhau làm lại từ đầu, từ KATÊ mong manh.

Mỗi lần Đại Việt lấn xâu vào Champa là người dân Champa phải bỏ xứ chạy lên núi, chạy sang Cambodia, Lào, Indonesia, Malaisia, Hainan và Thailand… khi chạy như vậy, họ bỏ hầu hết những di sản tinh thần vật chất của cha ông dù họ cố muốn giữ. Chỉ có những người nghèo khổ bần cùng, kiên trì còn gắng ở lại Pangduranga và gìn giữ những dấu ấn tinh thần vật chất của tổ tiên Champa mà vật có giá trị tinh thần, nhất mang tầm voùc cho cả dân dộc Champa nhất, hình như chæ có KATÊ trong tay. Để đến ngày nay, các anh em đồng tộc khác ở Cao Nguyên hay nước ngoài hỏi: “anh đang cầm gì trên tay đó, của anh nhặt được của ai hay cha mẹ để lại. Cha mẹ để lại khi nào? sao tôi không biết?”. Chắc chắn, anh không biết, tôi không biết, bởi vì có người muốn xóa dấu vết của một nền văn minh một thời rực rỡ bao trùm cả khu vực Đông Nam Á. Những người con Champa lạc loài Cham Haroi ở Bình Định, Phú Yên, Cham nam bộ ở Đồng Nai, Tây Ninh, Châu Đốc và Tp. Sài Gòn, gặp nhau xúc động không cầm đuợc nước mắt ở Phan Rang dịp KATÊ lần 1 năm 2001, và một lần nữa cũng tại Phan Rang và Hữu Đức năm 2004 lại gặp nhau trong nghẹn ngào, vội vã. Nhờ KATÊ mà những đứa con mồ côi lạc loài tìm thấy nhau trong ngậm ngùi, đắng cay. Người Pangduranga có lẽ là em út dại dột nhất không chạy kịp ra khỏi xứ như những anh em khác. Họ không có cơ hội để nhận những di sản từ người ngoại tộc. Họ đã nâng niu gìn giử KATÊ như báu vật của cha mẹ để lại. Nay đã đến lúc công khai di sản Lễ hội KATÊ ra cho anh em đồng tộc Champa khắp mọi nơi trên thế giới: KATÊ là tài sản chung của Champa. Các tháp Chàm kia không phải là tài sản riêng của Cham và Raglai, các Pô Klaung Garai, Rame, Inư Nưgar… không phải là tài sản riêng của Cham và Raglai, mà là tài sản chung của Champa, của anh Cham ở Campuchia, Của chị Cham Tây Nguyên, của người em Cham lạc loài đã quên tiếng mẹ, quên cội nguồn. Cha mẹ, tổ tiên Champa chúng ta đang nhìn chúng ta ứng xử đúng với di sản quí báu này. KATÊ sẽ là sợi dây tinh thần ràng buộc mọi người con dân Champa không phân biệt tôn giáo, ngôn ngữ, địa lý cư trú, và quốc tịch. Đây là phương tiện, là chứng minh thư để chúng ta, những đứa con lạc loài, nhìn lại anh em, nhận lại thân thuộc, và cũng là để thế giới biết chúng ta là Champa. KATÊ la con đường ngắn nhất để mỗi người con Champa đến với Pô Inư Nưgar, Pô Klonggarai, Pô Romê, anh em Champa Tây Nguyên đến với Pô Yang Prong, đến với các đền tháp bị bỏ hoang đang ngày đêm mong chờ các đứa con Champa khờ dại tìm lại VỀ MỘT CỘI NGUỒN CÁCH XA ấy- Cội nguồn Champa.”

Xin dẫn lời của nhà thơ lớn Cham Inrasara thay lời kết: “Katê từ từ lan xa, lan rộng hơn rồi nghiễm nhiên trở thành ngày lễ được xem là lớn nhất của dân tộc. Từ đó nhà nhà ăn Katê, người người đón Katê. Khấp khởi và cả kiêu hãnh. Mọi người chuẩn bị Katê từ rất sớm.”

Hạ Uy Di, Mùa Katê 2005

Chân thành cám ơn các tác giả của các bài viết về Katê đã được trích đăng trong bài sưu tầm này.

Inrasara, Hành trình Katê.

Một ban đọc Chamyouth, Nguồn gốc  lễ hội Katê.

Nguyễn Gia Kiểng, Tổ quốc ăn năn.

Nguyễn Văn Huy, Tìm hiểu cộng đồng người Champa tại Việt Nam- Thời vàng son và Po Dharma, Góp phần tìm hiểu lịch sử Champa, Champaka 4.

Quang Can, Champa, from

http://www.ling.hawaii.edu/~uhdoc/champa

Thời kỳ xác định bản thể.

Văn Món, Sắc màu của lễ hội Katê Chăm.

 

.

487 thoughts on “Katê – Lễ hội Champa Truyền Thống Và Triển Vọng

  1. CLINIQUE 倩碧線上購物官網。瀏覽Clinique倩碧官方網站,了解更多線上購物、護膚、彩粧、香氛及禮品詳情。通過過敏性測試,百分百不含香料。

  2. 用CO2激光完美的波長與熱作用比例,強大的熱作用可以使陰道粘膜中的膠原纖維、彈性纖維、網狀纖維及有機基質大量增生重塑;CO2的微脈管作用原理使陰道血管重建,血流量增加,細胞功能活躍,進而使陰道緊緻,分泌作用增強、敏感度提高,使陰道恢復年輕、健康狀態。

  3. Hey guys, I know not many people use Blogspot anymore, but I’m trying to add some music to may page. I keep finding really bad explanations for how to upload music. I’ve already uploaded my music onto various websites so they are in URL format, but I don’t know where to go from there. Anybody care to help?.

  4. I do consider all of the concepts you have offered for your post. They are really convincing and will certainly work. Still, the posts are very short for newbies. May you please prolong them a bit from next time? Thank you for the post.

  5. Great awesome things here. I¡¦m very satisfied to see your post. Thanks a lot and i’m having a look forward to contact you. Will you please drop me a e-mail?

  6. Hello, you used to write magnificent, but the last several posts have been kinda boring¡K I miss your tremendous writings. Past few posts are just a bit out of track! come on!

  7. Wow, amazing blog layout! How long have you been blogging for? you make blogging look easy. The overall look of your web site is great, let alone the content!

  8. I’ve been absent for a while, but now I remember why I used to love this web site. Thanks , I¡¦ll try and check back more frequently. How frequently you update your site?

  9. What i do not understood is in reality how you’re now not really much more smartly-preferred than you may be now. You’re very intelligent. You understand thus significantly on the subject of this matter, produced me personally consider it from numerous varied angles. Its like men and women aren’t interested until it is something to accomplish with Lady gaga! Your individual stuffs nice. Always care for it up!

  10. I have not checked in here for a while as I thought it was getting boring, but the last few posts are good quality so I guess I will add you back to my everyday bloglist. You deserve it my friend 🙂

  11. Nice read, I just passed this onto a colleague who was doing a little research on that. And he just bought me lunch as I found it for him smile Therefore let me rephrase that: Thank you for lunch!

  12. Hello, i think that i saw you visited my weblog so i came to “return the favor”.I’m trying to find things to improve my web site!I suppose its ok to use some of your ideas!!

  13. My brother recommended I might like this website. He was totally right. This post actually made my day. You can not imagine just how much time I had spent for this information! Thanks!

  14. I have fun with, result in I discovered exactly what I was taking a look for. You’ve ended my four day long hunt! God Bless you man. Have a nice day. Bye

  15. Hello there, I discovered your blog by way of Google even as searching for a comparable subject,
    your site got here up, it seems to be great.
    I have bookmarked it in my google bookmarks.

    Hello there, just was aware of your weblog thru Google, and located that
    it’s truly informative. I’m going to be careful for brussels.
    I’ll be grateful if you proceed this in future. Numerous
    other people can be benefited from your writing. Cheers!

  16. Hello there! This is my first visit to your blog!
    We are a team of volunteers and starting a new project in a
    community in the same niche. Your blog provided us beneficial information to work on. You have done a extraordinary job!

  17. Hello, Neat post. There’s an issue together with your site in internet explorer, might test this?
    IE still is the market chief and a good section of people will
    leave out your excellent writing because of this problem.

  18. It’s appropriate time to make some plans for the future and
    it’s time to be happy. I have read this post and if I could I wish to suggest you some
    interesting things or tips. Perhaps you can write next articles referring to this article.

    I desire to read more things about it!

  19. I just like the helpful info you supply
    to your articles. I will bookmark your blog and test once more
    here regularly. I’m relatively sure I’ll be informed many new stuff right
    here! Best of luck for the following!

  20. Hi there to all, how is all, I think every one is getting more from this web page, and your views are
    good designed for new users.

  21. I blog frequently and I really thank you for your information. The article has really peaked my interest.
    I am going to book mark your blog and keep checking for new details
    about once a week. I opted in for your Feed too.

  22. I’ve been exploring for a little bit for any high-quality articles or
    blog posts on this kind of house . Exploring in Yahoo I eventually stumbled
    upon this website. Reading this information So i
    am glad to show that I’ve an incredibly good uncanny feeling I found out exactly what I needed.
    I so much certainly will make certain to do not omit this site and provides it a glance on a
    relentless basis.

  23. Hi there! This is kind of off topic but I need some guidance from an established blog.
    Is it difficult to set up your own blog? I’m not very techincal but
    I can figure things out pretty fast. I’m thinking about creating my own but I’m not sure
    where to begin. Do you have any points or suggestions?
    Thanks

  24. Thanks for your marvelous posting! I quite enjoyed reading it, you could be a great
    author. I will make sure to bookmark your blog and will come back sometime soon. I want to encourage yourself
    to continue your great job, have a nice holiday weekend!

  25. Hello, Neat post. There is an issue with your web site in internet explorer, could test this?
    IE nonetheless is the marketplace leader and a good component of people will omit your fantastic writing due to this problem.

  26. Do you mind if I quote a couple of your articles as long as I provide credit and sources back
    to your weblog? My website is in the very same area of
    interest as yours and my visitors would truly benefit from some of the information you present here.

    Please let me know if this ok with you. Cheers!

  27. My brother recommended I might like this website. He was entirely right.
    This post actually made my day. You cann’t imagine simply how much time I had spent for this information!
    Thanks!

  28. We absolutely love your blog and find almost all of your post’s to
    be just what I’m looking for. Do you offer guest writers
    to write content for yourself? I wouldn’t mind publishing a post
    or elaborating on most of the subjects you write regarding
    here. Again, awesome weblog!

  29. I really like your blog.. very nice colors & theme.
    Did you create this website yourself or
    did you hire someone to do it for you? Plz answer back as I’m looking to create my own blog and would like
    to find out where u got this from. cheers

  30. We stumbled over here different web page and thought I may as well
    check things out. I like what I see so now i’m following
    you. Look forward to checking out your web page yet again.

  31. Does your site have a contact page? I’m having a tough time locating
    it but, I’d like to send you an email. I’ve got some recommendations for your blog you might be interested in hearing.
    Either way, great website and I look forward to seeing it improve over time.

  32. We absolutely love your blog and find almost all of
    your post’s to be exactly what I’m looking for.
    can you offer guest writers to write content for you
    personally? I wouldn’t mind publishing a post or elaborating on a
    lot of the subjects you write about here. Again, awesome weblog!

  33. I have read so many articles regarding the blogger lovers however this paragraph is
    actually a good paragraph, keep it up.

  34. I’m not that much of a online reader to be honest but your
    sites really nice, keep it up! I’ll go ahead and
    bookmark your website to come back later on. All the best

  35. May I simply say what a comfort to discover someone who truly understands what they are discussing on the web.
    You actually realize how to bring a problem to light and make it important.
    A lot more people really need to check this out and understand this
    side of your story. I was surprised you’re not more
    popular because you surely have the gift.

  36. I enjoy what you guys are usually up too. This sort of clever work and reporting!
    Keep up the terrific works guys I’ve included you guys
    to our blogroll.

  37. Hi! I could have sworn I’ve visited this
    site before but after going through a few of the articles I realized it’s new
    to me. Nonetheless, I’m definitely pleased I came
    across it and I’ll be bookmarking it and checking back frequently!

  38. Nice blog here! Additionally your web site lots up fast!
    What web host are you using? Can I get your associate link in your host?
    I want my web site loaded up as quickly as yours lol

  39. Your style is very unique compared to other folks I’ve read stuff from.
    Thank you for posting when you have the opportunity, Guess I’ll just bookmark
    this page.

  40. I am actually happy to read this web site posts which contains lots of useful data,
    thanks for providing these kinds of statistics.

  41. You really make it seem so easy with your presentation but I find this matter to be
    actually something which I think I would
    never understand. It seems too complicated and extremely broad
    for me. I’m looking forward for your next post, I will
    try to get the hang of it!

  42. If some one wants expert view on the topic of running a blog afterward i recommend him/her to
    visit this weblog, Keep up the nice job.

  43. I don’t even understand how I stopped up right here, but I thought this put up used to be great.
    I don’t know who you are but certainly you’re going to a well-known blogger for those who aren’t already.
    Cheers!

  44. Valuable information. Lucky me I discovered your site by chance, and I’m stunned why this
    coincidence did not happened in advance! I bookmarked it.

  45. Useful info. Fortunate me I discovered your web site by accident, and I’m surprised why this twist of fate did not happened in advance!
    I bookmarked it.

  46. Hey would you mind letting me know which webhost you’re using?
    I’ve loaded your blog in 3 completely different web browsers and
    I must say this blog loads a lot faster then most. Can you suggest
    a good internet hosting provider at a honest price?

    Many thanks, I appreciate it!

  47. I’m really enjoying the design and layout of your website.
    It’s a very easy on the eyes which makes it much more enjoyable for me
    to come here and visit more often. Did you hire out a designer to create
    your theme? Excellent work!

  48. Usually I do not learn article on blogs, however I would like to say that this write-up very pressured me to try and
    do it! Your writing style has been surprised me. Thanks, very nice article.

  49. I’m no longer sure where you’re getting your info, but good topic.
    I needs to spend a while studying more or working out more.

    Thank you for magnificent info I used to be looking for this information for my mission.

  50. Thanks for your marvelous posting! I certainly enjoyed reading it, you may be a
    great author. I will be sure to bookmark your blog and will often come
    back from now on. I want to encourage you to ultimately continue
    your great job, have a nice morning!

  51. obviously like your web-site but you need to test the spelling on several of your posts.

    Several of them are rife with spelling problems and I to
    find it very troublesome to inform the reality on the other hand I’ll certainly come back
    again.

  52. I absolutely love your blog.. Excellent colors & theme. Did you create this site yourself?
    Please reply back as I’m planning to create my own personal website and would love to find
    out where you got this from or just what the theme
    is named. Thank you!

  53. I’m very pleased to discover this site. I want to to thank you for
    ones time for this particularly wonderful read!! I definitely really liked
    every bit of it and I have you saved to fav to see new things in your website.

  54. Good post. I learn something new and challenging on websites I stumbleupon everyday.

    It’s always helpful to read articles from other authors and practice something
    from their sites.

  55. Thanks for the marvelous posting! I seriously enjoyed reading it, you could
    be a great author.I will be sure to bookmark your blog
    and will often come back in the foreseeable future. I want to encourage that you continue your great writing, have a
    nice day!

  56. Spot on with this write-up, I absolutely believe this website
    needs a lot more attention. I’ll probably be returning
    to read through more, thanks for the information!

  57. Heya this is kind of of off topic but I was wondering if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML.
    I’m starting a blog soon but have no coding knowledge so I wanted to get guidance
    from someone with experience. Any help would be greatly appreciated!

  58. Hey! Someone in my Myspace group shared this site with us so I came to take a
    look. I’m definitely loving the information. I’m book-marking and will be
    tweeting this to my followers! Wonderful blog and great design and style.

  59. Howdy! I’m at work browsing your blog from my new iphone
    3gs! Just wanted to say I love reading through your blog and look forward to all your posts!
    Carry on the excellent work!

  60. Hello There. I found your blog using msn. This is a really well written article. I’ll be sure to bookmark it and return to read more of your useful information. Thanks for the post. I will certainly return.

  61. Hello, Neat post. There is an issue along with your website in web explorer, could test this¡K IE nonetheless is the market chief and a huge section of other folks will miss your fantastic writing due to this problem.

  62. Pretty section of content. I just stumbled upon your weblog and in accession capital to assert that I get actually enjoyed account your blog posts. Anyway I’ll be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently quickly.

  63. I like what you guys tend to be up too. This type of clever work and reporting!
    Keep up the good works guys I’ve added you guys to blogroll.

  64. I have been browsing online more than three
    hours today, yet I never found any interesting article
    like yours. It’s pretty worth enough for me. In my view, if all webmasters and bloggers
    made good content as you did, the net will be a lot more useful than ever before.

  65. My partner and I stumbled over here different website and thought I might as well check things out.
    I like what I see so now i am following you. Look forward to looking over
    your web page again.

  66. Hi my loved one! I wish to say that this article is awesome, nice written and come with almost
    all significant infos. I would like to look more posts
    like this .

  67. naturally like your web-site but you need to take a look at the spelling on quite a few
    of your posts. A number of them are rife with spelling
    issues and I to find it very troublesome to inform the reality on the other hand I’ll definitely come back again.

  68. hello there and thank you for your information –
    I have certainly picked up something new from right here.
    I did however expertise several technical points using this web site, as I experienced to reload the site lots of times
    previous to I could get it to load correctly. I had been wondering if your web hosting is OK?
    Not that I’m complaining, but slow loading instances times will very frequently affect your placement in google and could damage your quality score
    if advertising and marketing with Adwords. Well I am adding this
    RSS to my e-mail and can look out for a lot more of your respective fascinating
    content. Ensure that you update this again very soon.

  69. Hi there Dear, are you in fact visiting this web page on a regular basis, if so after that you will absolutely
    take pleasant knowledge.

  70. I’m extremely impressed with your writing abilities and
    also with the layout for your weblog. Is that this a paid subject or did you modify it your
    self? Anyway keep up the excellent high quality writing, it’s rare to peer a nice blog
    like this one nowadays..

  71. hey there and thank you for your information – I’ve certainly
    picked up anything new from right here. I did however expertise
    a few technical issues using this web site, as I experienced to reload the website many times previous to I could get it to load
    correctly. I had been wondering if your hosting is OK? Not that I am complaining, but slow loading instances times will
    often affect your placement in google and can damage your
    quality score if advertising and marketing with Adwords.
    Anyway I am adding this RSS to my e-mail and can look out for much more of your respective exciting content.
    Ensure that you update this again soon.

  72. I like the valuable info you provide in your articles. I’ll bookmark your weblog and check again here frequently. I’m quite certain I will learn plenty of new stuff right here! Best of luck for the next!

  73. I do believe all the ideas you’ve offered in your post. They’re very convincing and will definitely work. Still, the posts are very quick for novices. May just you please extend them a bit from next time? Thanks for the post.

  74. I’ve been surfing online more than 3 hours today,
    yet I never found any interesting article like yours.
    It is pretty worth enough for me. In my opinion, if all site owners and bloggers made good
    content as you did, the web will be a lot more useful than ever before.

  75. Hi are using WordPress for your blog platform? I’m new to the blog world but I’m trying to
    get started and create my own. Do you need any coding knowledge to make your
    own blog? Any help would be really appreciated!

  76. Very nice post. I just stumbled upon your weblog and wanted to say that I have truly enjoyed surfing around your blog posts. After all I’ll be subscribing to your rss feed and I hope you write again very soon!

  77. An impressive share! I’ve just forwarded this onto a co-worker who was doing a little homework
    on this. And he in fact ordered me lunch simply because I discovered it for him…
    lol. So allow me to reword this…. Thank
    YOU for the meal!! But yeah, thanx for spending time to talk about this
    subject here on your website.

  78. Hi there i am kavin, its my first occasion to commenting anywhere, when i read this post i
    thought i could also create comment due to this good post.

  79. My brother recommended I may like this blog. He was
    once totally right. This post truly made my day.

    You can not consider just how a lot time I had
    spent for this information! Thank you!

  80. We are a bunch of volunteers and starting a
    brand new scheme in our community. Your web site provided us with valuable info to work on. You’ve performed an impressive task and our entire
    neighborhood will likely be grateful to you.

  81. Unquestionably consider that which you said. Your
    favorite reason seemed to be on the net the simplest factor to be mindful
    of. I say to you, I definitely get annoyed at the same time as
    other folks think about issues that they plainly don’t realize about.
    You controlled to hit the nail upon the highest as smartly
    as outlined out the entire thing without having side effect , other folks could take a signal.

    Will probably be again to get more. Thanks

  82. My family always say that I am killing my time here at
    web, except I know I am getting experience everyday by reading thes nice
    posts.

  83. It’s hard to come by well-informed people in this particular subject, but you seem like you know
    what you’re talking about! Thanks

  84. Do you mind if I quote a couple of your posts as long as I provide credit and sources back to your blog?
    My blog site is in the exact same niche as yours and my visitors
    would really benefit from some of the information you provide here.
    Please let me know if this okay with you. Regards!

  85. Thanks for sharing excellent informations. Your website is so cool. I am impressed by the details that you¡¦ve on this site. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this website page, will come back for extra articles. You, my pal, ROCK! I found just the information I already searched all over the place and simply could not come across. What an ideal web site.

  86. I want to to thank you for this very good read!! I absolutely enjoyed every bit of it.
    I’ve got you book-marked to look at new things you post…

  87. I read this piece of writing fully concerning the
    resemblance of hottest and earlier technologies, it’s remarkable article.

  88. Hey would you mind letting me know which hosting company you’re using?

    I’ve loaded your blog in 3 different browsers and I must say this blog loads a lot quicker then most.
    Can you recommend a good internet hosting provider
    at a honest price? Kudos, I appreciate it!

  89. Hi there, I found your blog by means of Google whilst looking for a comparable
    subject, your web site came up, it seems great.

    I’ve bookmarked it in my google bookmarks.
    Hello there, just was aware of your weblog thru Google, and located that it is truly informative.
    I’m going to be careful for brussels. I’ll be grateful in case you
    proceed this in future. A lot of other folks
    might be benefited from your writing. Cheers!

  90. I have learn some excellent stuff here. Definitely price
    bookmarking for revisiting. I surprise how a lot effort you place to create any such excellent informative website.

  91. This is a great tip especially to those new to the blogosphere.
    Short but very precise information… Thanks for sharing this one.
    A must read post!

  92. What i don’t understood is in truth how you are now not really much more smartly-preferred than you might be now.
    You are so intelligent. You already know therefore considerably in relation to this subject, produced me in my view believe it
    from numerous numerous angles. Its like men and women are not fascinated unless it is something to do with Woman gaga!
    Your personal stuffs excellent. Always handle it up!

  93. My brother suggested I might like this web site.
    He was totally right. This post truly made my day. You cann’t imagine just
    how much time I had spent for this information! Thanks!

  94. hey there and thank you for your information –
    I have certainly picked up something new from right here.

    I did however expertise a few technical issues using this site, since I
    experienced to reload the site a lot of times previous to I could get it to load properly.
    I had been wondering if your web host is OK? Not that
    I’m complaining, but slow loading instances times will very frequently affect your placement in google and can damage your high-quality score if
    ads and marketing with Adwords. Well I am adding this RSS
    to my e-mail and can look out for a lot more of your respective intriguing
    content. Make sure you update this again soon.

  95. I savour, lead to I found exactly what I used to be taking a look for.
    You’ve ended my four day lengthy hunt! God Bless you man. Have a nice
    day. Bye

  96. Hey! This is my 1st comment here so I just wanted to give a quick shout out and tell you I truly enjoy reading your
    posts. Can you recommend any other blogs/websites/forums that cover the same subjects?
    Thank you!

  97. Wow, fantastic weblog structure! How lengthy have you been blogging for?
    you made blogging glance easy. The whole look of your website
    is fantastic, as well as the content!

  98. Hello, i read your blog from time to time and i own a similar one and i
    was just curious if you get a lot of spam comments? If so how do you protect
    against it, any plugin or anything you can advise?
    I get so much lately it’s driving me insane so any support is
    very much appreciated.

  99. It’s the best time to make some plans for
    the future and it’s time to be happy. I’ve learn this publish and if I may I want to counsel you some fascinating things or advice.
    Maybe you could write next articles relating to this article.
    I want to learn even more things approximately it!

  100. Do you have a spam issue on this website; I also am a blogger,
    and I was wondering your situation; we have created some nice
    methods and we are looking to swap techniques
    with others, be sure to shoot me an e-mail if interested.

  101. I needed to thank you for this good read!! I certainly loved every little bit of it.
    I’ve got you book marked to look at new things you post…

  102. Ahaa, its good discussion concerning this post at this place at this web site, I have read all that, so now me also commenting at this place.

  103. Please let me know if you’re looking for a author
    for your blog. You have some really good posts and I believe I would be a good asset.
    If you ever want to take some of the load off,
    I’d absolutely love to write some articles for your blog in exchange for a link back to mine.
    Please shoot me an e-mail if interested. Many thanks!

  104. Howdy! This is my 1st comment here so I just wanted to give a quick shout out and say I genuinely
    enjoy reading through your blog posts. Can you recommend any other blogs/websites/forums that cover the same
    subjects? Thanks a lot!

  105. Today, while I was at work, my cousin stole my apple ipad and tested to see if it can survive
    a thirty foot drop, just so she can be a youtube sensation. My apple
    ipad is now broken and she has 83 views.
    I know this is entirely off topic but I had to share it with someone!

  106. I don’t know whether it’s just me or if perhaps everyone else experiencing problems with your website.
    It appears as though some of the text within your posts
    are running off the screen. Can someone else please comment and let me know if this is happening to them too?
    This may be a problem with my web browser because I’ve had this happen before.

    Appreciate it

  107. I’m extremely impressed together with your writing talents and also
    with the layout in your blog. Is that this
    a paid topic or did you customize it yourself? Anyway stay up the excellent quality writing, it’s uncommon to peer a
    nice blog like this one nowadays..

  108. I do trust all of the ideas you have offered in your post.

    They are very convincing and can definitely work. Nonetheless, the posts are very
    quick for beginners. Could you please lengthen them a little
    from subsequent time? Thanks for the post.

  109. For the reason that the admin of this web page is working, no
    question very shortly it will be renowned, due to its
    feature contents.

  110. Hello, i believe that i noticed you visited my website thus i came to
    go back the prefer?.I’m attempting to find issues to improve my
    web site!I guess its good enough to use some of your concepts!!

  111. Simply desire to say your article is as amazing.
    The clearness in your put up is just cool and i could
    suppose you are a professional in this subject. Fine along with your
    permission allow me to seize your feed to stay updated with imminent post.

    Thanks one million and please continue the enjoyable
    work.

  112. Hello! I just wanted to ask if you ever have any problems with hackers?
    My last blog (wordpress) was hacked and I ended
    up losing a few months of hard work due to no data backup.
    Do you have any solutions to protect against hackers?

  113. I enjoy what you guys are usually up too. This type of
    clever work and exposure! Keep up the superb works guys I’ve incorporated you guys to blogroll.

  114. I simply want to say I’m all new to blogging and site-building and certainly loved you’re web site. Most likely I’m going to bookmark your blog post . You actually come with remarkable stories. Appreciate it for revealing your web page.

  115. Hi there! I realize this is kind of off-topic
    however I needed to ask. Does managing a well-established website such as
    yours require a lot of work? I’m completely new to
    blogging however I do write in my journal every day.
    I’d like to start a blog so I can share my experience and feelings online.
    Please let me know if you have any kind of ideas or tips for new aspiring bloggers.
    Appreciate it!

  116. Thanks a lot for providing individuals with remarkably wonderful opportunity to discover important secrets from this blog. It is usually so brilliant plus jam-packed with fun for me personally and my office acquaintances to visit your blog at the least three times per week to read through the fresh issues you have got. And lastly, I’m so always fulfilled with all the attractive secrets served by you. Certain 2 points in this post are rather the most impressive we have had.

  117. I was just looking for this info for a while. After 6 hours of continuous Googleing, at last I got it in your site. I wonder what’s the lack of Google strategy that don’t rank this kind of informative sites in top of the list. Usually the top websites are full of garbage.

  118. This is very interesting, You are a very skilled blogger. I have joined your rss feed and look forward to seeking more of your wonderful post. Also, I have shared your web site in my social networks!

  119. I will right away grasp your rss as I can not in finding your e-mail subscription hyperlink or e-newsletter service. Do you’ve any? Kindly permit me realize so that I could subscribe. Thanks.

  120. Very well written information. It will be valuable to everyone who utilizes it, including myself. Keep up the good work – can’r wait to read more posts.

  121. This is the correct weblog for everyone who has to search for away relating to this topic. You observe a great deal its practically time consuming to be able to claim with you (not that I actually would want?HaHa). An individual favorably put a whole new spin on a subject thats been discussed for a long time. Great things, merely fantastic!

  122. Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you relied on the video to
    make your point. You obviously know what youre talking about, why throw
    away your intelligence on just posting videos to your blog when you could be giving us something enlightening
    to read?

  123. Howdy! Do you know if they make any plugins to safeguard against hackers?
    I’m kinda paranoid about losing everything I’ve worked hard on.
    Any suggestions?

  124. I do not even know the way I stopped up here, however I believed this submit used to be great.

    I do not recognize who you’re but certainly you are going to a famous blogger when you are not already.
    Cheers!

  125. Usually I don’t read article on blogs, but I wish to say that this write-up very forced
    me to try and do so! Your writing style has been surprised me.
    Thanks, quite nice article.

  126. Wonderful items from you, man. I have take into account your
    stuff previous to and you are just too fantastic.
    I actually like what you have obtained right here, certainly like what you’re
    saying and the way in which wherein you assert it.
    You make it entertaining and you continue to care for to keep it wise.
    I can’t wait to learn far more from you. That is really a great website.

  127. After looking over a handful of the blog articles on your site, I truly appreciate your technique of blogging.
    I book marked it to my bookmark site list and will be checking back in the near future.
    Please check out my website too and tell me your opinion.

  128. My programmer is trying to convince me to move to .net from PHP.

    I have always disliked the idea because of the expenses.
    But he’s tryiong none the less. I’ve been using WordPress on a variety of websites for about
    a year and am concerned about switching to another platform.
    I have heard very good things about blogengine.net. Is there a way I can transfer all my
    wordpress posts into it? Any kind of help would be greatly appreciated!

  129. My partner and I stumbled over here different web
    address and thought I might check things out. I like what
    I see so i am just following you. Look forward to looking over your web page for a second time.

  130. I am really loving the theme/design of your website. Do you ever run into any web browser compatibility problems? A few of my blog readers have complained about my blog not working correctly in Explorer but looks great in Opera. Do you have any solutions to help fix this issue?

  131. Just determined your blog site a week ago and i also may be perusing they always. There’s a a lot of information next and i really enjoy your thing through the web presence additionally. Preserve the nice employment!

  132. F*ckin’ tremendous issues here. I am very happy to look your article. Thank you a lot and i am having a look forward to contact you. Will you please drop me a mail?

  133. Hey There. I found your blog using msn. This is an extremely well written article.
    I will make sure to bookmark it and return to read more of your useful info.
    Thanks for the post. I will definitely comeback.

  134. Hey There. I found your blog using msn. This is a very well written article.
    I will be sure to bookmark it and return to read more of your useful information. Thanks for the post.
    I will definitely return.

  135. hi!,I like your writing so so much! percentage we keep in touch extra about your post on AOL? I require an expert in this house to unravel my problem. Maybe that’s you! Looking forward to look you.

  136. Wonderful blog! I found it while browsing on Yahoo News.
    Do you have any suggestions on how to get listed in Yahoo News?
    I’ve been trying for a while but I never seem to
    get there! Thanks

  137. We highly appreciate your site post. There are actually hundreds of methods we could put it to very good use while having minimal effort on time and money. Thank you really with regard to helping have the post answer many problems we have experienced before now.

  138. Unquestionably believe that which you said. Your
    favorite reason appeared to be on the web the simplest
    thing to be aware of. I say to you, I definitely get irked
    while people think about worries that they plainly do not know about.
    You managed to hit the nail upon the top and defined out the whole thing without having
    side-effects , people can take a signal. Will probably be back to get more.
    Thanks

  139. I always used to read paragraph in news papers but now as I am a user of
    net thus from now I am using net for articles or reviews, thanks to web.

  140. I got what you mean , thankyou for putting up.Woh I am glad to find this website through google. “It is a very hard undertaking to seek to please everybody.” by Publilius Syrus.

  141. obviously like your web site but you need to check the spelling on several of your posts.
    Several of them are rife with spelling issues and I to find it very bothersome to
    tell the reality on the other hand I’ll surely come back again.

  142. hello!,I really like your writing so so much!
    share we be in contact more approximately your post on AOL?
    I need a specialist on this area to resolve my problem.
    May be that is you! Looking ahead to look you.

  143. Very great post. I simply stumbled upon your weblog and wanted to mention that I’ve really loved surfing
    around your weblog posts. In any case I’ll be subscribing for your rss feed and I’m hoping you write again very soon!

  144. Great – I should definitely say I’m impressed with your web site. I had no trouble navigating through all tabs as well as related information. It ended up being truly easy to access. Great job..

  145. I know this if off topic but I’m looking into starting my own weblog
    and was curious what all is needed to get setup? I’m assuming having
    a blog like yours would cost a pretty penny?
    I’m not very web savvy so I’m not 100% positive. Any suggestions or advice would be greatly appreciated.

    Appreciate it

  146. Great blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere?
    A design like yours with a few simple tweeks would really make my blog stand out.
    Please let me know where you got your design. Kudos

  147. I’m extremely pleased to uncover this page. I want to to thank you
    for ones time due to this wonderful read!! I definitely loved every bit of it and
    I have you bookmarked to look at new information on your website.

  148. Hey there just wanted to give you a brief heads up and let you know
    a few of the pictures aren’t loading properly.
    I’m not sure why but I think its a linking issue. I’ve tried it in two
    different browsers and both show the same results.

  149. That is a great tip especially to those new to the
    blogosphere. Brief but very accurate info… Thank you for
    sharing this one. A must read article!

  150. Hello to every body, it’s my first go to see of this web site; this weblog contains amazing and actually fine information in favor of visitors.

  151. I’d ought to check with you here. Which is not something I do! I love to reading an article that may get people to feel. Also, thanks for allowing me to comment!

  152. It’s very trouble-free to find out any matter on web as compared to books, as I found this article at this site.

  153. Just want to say your article is as surprising.
    The clearness for your post is just nice and that i could think
    you are an expert on this subject. Well along with your permission allow me to snatch your feed to keep updated with approaching post.
    Thank you one million and please keep up the enjoyable work.

  154. Rattling great information can be found on weblog . “Prayer is the wing wherewith the soul flies to heaven, and meditation the eye wherewith we see God.” by Ambrose of Milan.

  155. I’m gone to convey my little brother, that he should also
    pay a quick visit this weblog on regular basis to obtain updated from most up-to-date gossip.

  156. The planet probably are hidden in addition to exotic smaller gardens might be maintained, and rainforest that is certainly certainly profligate with wide variety of facilities resembling golf game workshops, athletic courts and as a consequence swimming pools. Hotels Discounts

  157. Wow that was strange. I just wrote an very long comment but after I clicked submit my
    comment didn’t appear. Grrrr… well I’m not writing all
    that over again. Anyway, just wanted to say superb blog!

  158. Asking questions are truly fastidious thing if you are not understanding something totally, however this piece of writing provides pleasant understanding
    even.

  159. I like the helpful information you provide in your
    articles. I will bookmark your blog and check again here frequently.

    I am quite sure I will learn many new stuff right
    here! Best of luck for the next!

  160. I have been absent for a while, but now I remember why I used to love this website. Thanks, I’ll try and check back more often. How frequently you update your site?

  161. My spouse and I absolutely love your blog and find most of your
    post’s to be just what I’m looking for. can you offer guest writers to write content for yourself?
    I wouldn’t mind publishing a post or elaborating on most of the subjects you write concerning here.
    Again, awesome blog!

  162. Wonderful article! That is the type of info that should be shared across the internet.
    Shame on Google for now not positioning this submit higher!
    Come on over and discuss with my site . Thank you =)

  163. Hello! I’ve been reading your web site for some time now and finally got the bravery to go ahead and give you a shout out from Humble Tx! Just wanted to say keep up the good job!

  164. If some one needs expert view on the topic of running a blog after that i recommend him/her to pay a quick
    visit this blog, Keep up the nice job.

  165. I was recommended this blog by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my problem. You’re amazing! Thanks!

  166. This design is spectacular! You certainly know how to keep a reader
    entertained. Between your wit and your videos,
    I was almost moved to start my own blog (well, almost…HaHa!) Fantastic job.

    I really enjoyed what you had to say, and more than that,
    how you presented it. Too cool!

  167. Good ¡V I should certainly pronounce, impressed with your site. I had no trouble navigating through all the tabs and related info ended up being truly easy to do to access. I recently found what I hoped for before you know it in the least. Quite unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or something, site theme . a tones way for your customer to communicate. Excellent task..

  168. I was recommended this web site through my cousin. I’m now not sure whether this post is written by him as
    nobody else realize such specified about my trouble. You’re
    incredible! Thanks!

  169. I’m really loving the theme/design of your site.

    Do you ever run into any web browser compatibility problems?
    A handful of my blog visitors have complained about my website not working correctly
    in Explorer but looks great in Opera. Do you have any
    suggestions to help fix this problem?

  170. It is actually a great and helpful piece of info.
    I am happy that you just shared this useful information with us.
    Please stay us informed like this. Thank you for sharing.

  171. Youre so cool! I dont suppose Ive read anything in this way just before. So nice to uncover somebody by original applying for grants this subject. realy i appreciate you for beginning this up. this fabulous website is something that is needed on the web, a person with a bit of originality. helpful project for bringing something totally new for the world wide web!

  172. Hi there, this weekend is fastidious designed for me, as
    this moment i am reading this wonderful educational post here at my house.

  173. At this time it seems like Drupal is the preferred blogging platform available right now.
    (from what I’ve read) Is that what you are using on your blog?

  174. Hello just wanted to give you a quick heads up.
    The words in your article seem to be running off the screen in Opera.
    I’m not sure if this is a format issue or something to
    do with browser compatibility but I figured I’d post to let you know.
    The design and style look great though! Hope you get the problem fixed
    soon. Kudos

  175. Very nice post. I just stumbled upon your weblog and wished to say that I have truly enjoyed surfing around your blog posts. After all I will be subscribing to your feed and I hope you write again soon!

  176. I love what you guys are usually up too. This kind
    of clever work and reporting! Keep up the great works guys I’ve incorporated
    you guys to blogroll.

  177. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates.
    I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and
    was hoping maybe you would have some experience with something like this.

    Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog
    and I look forward to your new updates.

  178. What’s up it’s me, I am also visiting this website on a regular basis,
    this website is actually pleasant and the visitors are really sharing
    nice thoughts.

  179. When someone writes an article he/she maintains the thought of a user in his/her mind that how a user can know
    it. Thus that’s why this paragraph is great. Thanks!

  180. I’m pretty pleased to find this site. I wanted to thank you for your time just for this fantastic read!!
    I definitely really liked every little bit of it and i also have you saved as a
    favorite to see new stuff on your blog.

  181. Hello i am kavin, its my first time to commenting anyplace, when i
    read this paragraph i thought i could also make comment due to this
    brilliant article.

  182. Excellent blog here! Additionally your site
    quite a bit up fast! What host are you the use
    of? Can I get your associate hyperlink for your host? I want my site
    loaded up as fast as yours lol

  183. These are really impressive ideas in about blogging.
    You have touched some pleasant factors here. Any way keep up
    wrinting.

  184. What’s up, after reading this awesome piece of writing i
    am as well delighted to share my knowledge here with friends.

  185. It’s very trouble-free to find out any matter on web as compared to
    books, as I found this piece of writing at this site.

  186. I’m not sure why but this weblog is loading incredibly slow for me.
    Is anyone else having this problem or is it a issue on my end?
    I’ll check back later on and see if the problem still exists.

  187. I needed to thank you for this great read!! I definitely enjoyed
    every little bit of it. I’ve got you book marked to look at new things you post…

  188. Hello! Someone in my Facebook group shared this website with us so I came to give it a look.

    I’m definitely enjoying the information. I’m book-marking and will be tweeting this to my
    followers! Excellent blog and wonderful design.

  189. It really is mostly unattainable to come across well-updated men and women on this area, then again you seem like you are familiar with whatever you’re posting on! Thanks A Lot

  190. Very well written article. It will be beneficial to anybody who usess it, as well as me. Keep up the good work – i will definitely read more posts.

  191. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  192. I all the time used to study post in news papers but now as I am a user of web therefore from
    now I am using net for articles or reviews,
    thanks to web.

  193. Hi, i think that i noticed you visited my web site so i got here
    to return the want?.I am attempting to to find things
    to enhance my web site!I guess its adequate to make use of some of your ideas!!

  194. You are my inhalation, I own few blogs and infrequently run out from post :). “Actions lie louder than words.” by Carolyn Wells.

  195. hi!,I love your writing so much! percentage we keep up a correspondence extra about
    your post on AOL? I require a specialist on this space to solve my problem.
    May be that is you! Looking ahead to peer you.

  196. Heya i’m for the first time here. I came across this board and I find It truly useful & it helped
    me out a lot. I hope to give something back and help others
    like you helped me.

  197. I just couldn’t go away your website before suggesting that
    I extremely enjoyed the standard information a person supply on your guests?

    Is gonna be again ceaselessly to check out new posts

  198. It is ideal opportunity to produce some schemes for the longer term. I’ve go through this blog posting and if I can possibly, I want to propose you couple worthwhile recommendations.

  199. you are truly a just right webmaster. The site loading pace is incredible. It sort of feels that you’re doing any distinctive trick. Furthermore, The contents are masterwork. you have performed a fantastic job on this subject!

  200. hey there and thank you for your info – I have definitely picked up anything new
    from right here. I did however expertise a few technical points using this website, since I
    experienced to reload the web site a lot of times previous to I could
    get it to load correctly. I had been wondering if your hosting
    is OK? Not that I am complaining, but slow loading instances times will sometimes affect
    your placement in google and could damage your high quality score if ads and
    marketing with Adwords. Anyway I’m adding this RSS to my e-mail and could look out
    for a lot more of your respective interesting content.

    Ensure that you update this again soon.

  201. Hi there, There’s no doubt that your blog could
    be having browser compatibility issues. When I take a look at your web site
    in Safari, it looks fine however, if opening in IE,
    it has some overlapping issues. I merely wanted to provide you with a quick heads up!

    Other than that, wonderful blog!

  202. It’s remarkable to visit this web page and reading the views of all mates concerning this piece of writing, while I am also zealous of getting experience.

  203. Excellent read, I just passed this onto a friend who was doing some research on that. And he just bought me lunch because I found it for him smile Thus let me rephrase that: Thank you for lunch!

  204. Hi there to every body, it’s my first visit of this
    website; this website consists of awesome and truly good data in favor of readers.

  205. you are in point of fact a excellent webmaster. The site loading speed is amazing. It sort of feels that you are doing any distinctive trick. Furthermore, The contents are masterwork. you’ve done a excellent process on this subject!

  206. It’s mostly unthinkable to find well-updated people on this subject, and yet you look like you are familiar with what exactly you’re preaching about! Appreciate It

  207. What’s Happening i am new to this, I stumbled upon this I’ve discovered It positively helpful and it has helped me
    out loads. I’m hoping to contribute & aid other users like
    its aided me. Great job.

  208. This is a great tip particularly to those fresh to the blogosphere.
    Short but very accurate info… Appreciate your sharing this one.
    A must read post!

  209. Thanks a lot for giving everyone remarkably superb opportunity to read in detail from this website. It’s usually very superb and stuffed with amusement for me personally and my office mates to search your website nearly thrice weekly to study the new guidance you will have. Of course, we’re always impressed with the cool inspiring ideas you serve. Some 1 areas in this posting are undeniably the most suitable we’ve ever had.

  210. Hi! I just wanted to ask if you ever have any problems with hackers?
    My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing several weeks of hard work due to no back up.
    Do you have any methods to protect against hackers?

  211. Thank you for the good writeup. It in fact was a amusement account it.

    Look advanced to more added agreeable from you!
    However, how could we communicate?

  212. I am not sure where you are getting your information, but good topic.
    I needs to spend some time learning more or understanding more.
    Thanks for fantastic information I was looking for this info for my mission.

  213. It certainly is practically unattainable to see well-aware individual on this niche, nonetheless you come across as like you comprehend the things that you’re raving about! Appreciate It

  214. Hello, this weekend is nice in favor of me,
    for the reason that this time i am reading this impressive
    educational article here at my residence.

  215. Hey there, You’ve done a fantastic job. I’ll definitely
    digg it and personally suggest to my friends.
    I am sure they’ll be benefited from this web
    site.

  216. Wonderful goods from you, man. I have understand
    your stuff previous to and you are just too fantastic. I actually like what you’ve acquired here, really like what you’re saying and the
    way in which you say it. You make it enjoyable and you still take care of to
    keep it wise. I cant wait to read far more from you.
    This is really a wonderful site.

  217. Heya i’m for the first time here. I came across this board and I find
    It truly useful & it helped me out a lot. I am hoping to offer
    something back and aid others such as you helped me.

  218. Hurrah! After all I got a webpage from where I be capable
    of in fact obtain valuable data regarding my study and knowledge.

  219. I am really impressed with your writing skills and also with the
    layout on your blog. Is this a paid theme or did you
    customize it yourself? Either way keep up the excellent quality writing, it is rare to see a great blog like this one nowadays.

  220. naturally like your web site but you need to take a look at the spelling
    on quite a few of your posts. Many of them are rife with spelling issues
    and I find it very bothersome to inform the truth then again I’ll certainly come again again.

  221. Hello there! Do you know if they make any plugins to protect against hackers?
    I’m kinda paranoid about losing everything I’ve worked hard
    on. Any suggestions?

  222. Hi! I realize this is somewhat off-topic however I needed to ask.
    Does operating a well-established blog such as yours
    require a lot of work? I’m brand new to blogging however I
    do write in my diary everyday. I’d like to start a blog so I
    can easily share my own experience and views online. Please let
    me know if you have any kind of ideas or tips for new aspiring blog owners.
    Thankyou!

  223. It’s perfect time to make a few plans for the long run and it is time to be happy.
    I have learn this publish and if I could I desire to suggest you few attention-grabbing issues or advice.
    Perhaps you can write subsequent articles regarding this article.
    I desire to read even more things about it!

  224. I needed to create you this very little remark to help say thanks as before over the breathtaking basics you’ve shared on this page. This has been simply incredibly generous with people like you to present extensively exactly what a lot of people might have offered for sale for an e book in order to make some bucks for their own end, primarily considering that you might well have tried it if you ever decided. Those points also acted to become fantastic way to know that other people have the same fervor just like my very own to know the truth lots more when it comes to this matter. I believe there are several more fun instances in the future for those who scan your website.

  225. Howdy I am so delighted I found your blog, I really found you by mistake, while I was looking on Askjeeve for something else,
    Anyhow I am here now and would just like to say cheers for a tremendous post and a all round
    exciting blog (I also love the theme/design), I don’t
    have time to read it all at the minute but I have saved it and also added your RSS feeds, so when I have time I will be back to read a
    great deal more, Please do keep up the fantastic b.

  226. Hello, i think that i saw you visited my web site so i came to “return the favor”.I’m
    trying to find things to enhance my website!I
    suppose its ok to use a few of your ideas!!

  227. These are in fact wonderful ideas in concerning blogging.

    You have touched some fastidious points here.
    Any way keep up wrinting.

  228. It really is almost unattainable to come across well-educated men and women on this niche, in addition you appear like you comprehend the things that you’re writing on! Appreciate It

  229. First of all I would like to say superb blog! I had a quick question which I’d
    like to ask if you do not mind. I was curious to know how
    you center yourself and clear your thoughts before writing.
    I have had difficulty clearing my mind in getting
    my thoughts out there. I do take pleasure in writing but
    it just seems like the first 10 to 15 minutes tend to be lost simply just trying to figure out how to
    begin. Any suggestions or hints? Kudos!

  230. Howdy! This post couldn’t be written any better! Reading this post
    reminds me of my previous room mate! He always kept chatting about this.
    I will forward this article to him. Fairly certain he
    will have a good read. Thank you for sharing!

  231. Hello there I am so glad I found your webpage, I really found you by accident, while I was
    looking on Digg for something else, Nonetheless I am here now and would just like to say cheers for a tremendous post and
    a all round interesting blog (I also love the theme/design),
    I don’t have time to browse it all at the moment but I have saved it and also added your RSS feeds, so when I
    have time I will be back to read a lot more, Please do keep up the fantastic work.

  232. Good day! I could have sworn I’ve been to this blog before but after
    reading through some of the post I realized it’s new to
    me. Anyhow, I’m definitely delighted I found it and I’ll be
    book-marking and checking back often!

  233. Attractive section of content. I just stumbled upon your website
    and in accession capital to assert that I get in fact enjoyed
    account your blog posts. Any way I will be subscribing to your augment and even I achievement you access
    consistently rapidly.

  234. Asking questions are genuinely fastidious thing if you are not understanding anything totally, however this paragraph gives
    good understanding even.

  235. I simply intend to inform you you that I am new to putting up a blog and utterly loved your site. Very likely I am going to save your blog post . You undoubtedly have impressive article materials. Be Thankful For it for share-out with us your own domain webpage

  236. I’m not sure why but this site is loading very slow for me.
    Is anyone else having this problem or is it a issue on my end?
    I’ll check back later and see if the problem still exists.

  237. What i do not understood is actually how you’re now not really a lot more smartly-favored than you might
    be now. You are very intelligent. You know therefore significantly in the case of this subject, produced
    me personally believe it from numerous various angles. Its like men and
    women are not involved unless it’s something to do with Girl gaga!
    Your individual stuffs excellent. At all times care for it up!

  238. Hello There. I discovered your blog using msn. This is
    a really smartly written article. I’ll be sure to bookmark it and come back to
    learn extra of your helpful info. Thanks for the post.
    I will definitely comeback.

  239. Excellent post. I was checking continuously this blog and I am impressed!
    Very helpful information specifically the last part :
    ) I care for such information a lot. I was looking for this certain info for a long time.
    Thank you and good luck.

  240. No matter if some one searches for his essential thing, so he/she needs
    to be available that in detail, thus that thing is maintained over here.

  241. It really is near extremely difficult to encounter well-aware viewers on this subject, fortunately you come across as like you fully grasp what you’re talking about! Many Thanks

  242. Hello! This is kind of off topic but I need some advice
    from an established blog. Is it hard to set up your own blog?
    I’m not very techincal but I can figure things out pretty quick.
    I’m thinking about setting up my own but I’m not sure where to begin. Do you have any ideas
    or suggestions? Many thanks

  243. I was recommended this blog by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as no one else know
    such detailed about my trouble. You’re incredible! Thanks!

  244. Thanks for finally writing about >Katê – Lễ hội Champa Truyền Thống Và Triển Vọng – ILIMOCHAMPA
    <Liked it!

  245. Please let me know if you’re looking for a article author for your site.
    You have some really great posts and I think I would be a good asset.
    If you ever want to take some of the load off, I’d absolutely love
    to write some articles for your blog in exchange for a link back to
    mine. Please shoot me an e-mail if interested.

    Many thanks!

  246. Spot on with this write-up, I actually feel this amazing site needs much more attention. I’ll probably be back again to read more, thanks for the info!

  247. I’ve been surfing online more than 3 hours today, yet I never found any interesting article like yours. It’s pretty worth enough for me. In my view, if all webmasters and bloggers made good content as you did, the internet will be a lot more useful than ever before.

  248. I have read several excellent stuff here. Certainly value bookmarking for revisiting.
    I surprise how a lot attempt you put to create this type
    of magnificent informative site.

  249. I really wish to advise you that I am new to wordpress blogging and completely loved your article. Quite possibly I am going to save your blog post . You definitely have memorable article blog posts. Admire it for discussing with us your current url page

  250. I really like what you guys are usually up too.
    This kind of clever work and reporting! Keep up
    the great works guys I’ve you guys to my blogroll.

  251. Every weekend i used to pay a visit this web
    page, for the reason that i want enjoyment, for the reason that
    this this site conations truly nice funny stuff too.

  252. Might be almost unattainable to encounter well-updated men and women on this niche, still, you appear like you know what exactly you’re preaching about! Regards

  253. Oh my goodness! Amazing article dude! Thank you, However I am
    going through issues with your RSS. I don’t know the reason why I am unable to join it.
    Is there anyone else having similar RSS issues? Anyone who
    knows the solution can you kindly respond? Thanx!!

  254. Hiya very cool website!! Guy .. Excellent .. Wonderful ..
    I’ll bookmark your web site and take the feeds additionally?
    I’m satisfied to search out numerous useful information right here
    in the put up, we’d like work out extra techniques on this regard, thank you for sharing.
    . . . . .

  255. I’m truly enjoying the design and layout
    of your blog. It’s a very easy on the eyes which makes it much more pleasant for me to come here
    and visit more often. Did you hire out a designer to create your theme?
    Outstanding work!

  256. Howdy there, just started to be conscious of your wordpress bog through Search engine, and realized that it is very educational. I’ll be grateful if you keep up this informative article.

  257. I really appreciate this post. I’ve been looking all over for this! Thank goodness I found it on Bing. You’ve made my day! Thank you again!

  258. Hey there, I think your website might be having browser compatibility issues.
    When I look at your blog site in Safari, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.
    I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, very good blog!

  259. I like the valuable information you provide on your articles.
    I will bookmark your weblog and take a look at once more here
    regularly. I am relatively sure I will learn a
    lot of new stuff proper here! Best of luck for the following!

  260. I believe what you published made a bunch of sense.
    But, what about this? suppose you were to write a killer headline?
    I mean, I don’t want to tell you how to run your website, however suppose you added something to maybe get
    a person’s attention? I mean Katê – Lễ hội
    Champa Truyền Thống Và Triển Vọng – ILIMOCHAMPA is kinda vanilla.
    You ought to peek at Yahoo’s front page and note
    how they create post titles to grab people to click.
    You might add a video or a related pic or two to
    grab people interested about what you’ve written. In my opinion, it might make your posts a little bit more interesting.

  261. Howdy would you mind letting me know which hosting company you’re
    utilizing? I’ve loaded your blog in 3 different
    internet browsers and I must say this blog loads a lot quicker then most.
    Can you suggest a good web hosting provider at a honest price?

    Thanks a lot, I appreciate it!

  262. I do believe all of the ideas you have introduced for your post.
    They are very convincing and can certainly work.
    Still, the posts are too quick for starters. May just you please prolong them a bit from next time?
    Thanks for the post.

  263. F*ckin’ remarkable things here. I’m very happy to look your post. Thank you a lot and i’m having a look ahead to touch you. Will you please drop me a mail?

  264. I have been browsing online more than 3 hours today, yet I never found any interesting article like yours. It is pretty worth enough for me. In my view, if all web owners and bloggers made good content as you did, the web will be a lot more useful than ever before.

  265. I just wish to inform you you that I am new to writing a blog and certainly admired your page. Quite possibly I am going to bookmark your blog post . You indeed have great article material. Delight In it for expressing with us your main domain post

  266. Greetings! Very helpful advice in this particular post!

    It is the little changes that produce the greatest changes.
    Thanks for sharing!

  267. Hi to every one, the contents existing at this site are genuinely amazing
    for people knowledge, well, keep up the nice work fellows.

  268. Attractive section of content. I just stumbled upon your site and in accession capital to assert that I acquire actually enjoyed account your blog posts. Anyway I’ll be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently quickly.

  269. Hi, i think that i noticed you visited my website so i came to return the
    desire?.I’m trying to find issues to improve my site!I assume its ok to make use of some of your ideas!!

  270. It certainly is almost unthinkable to see well-informed viewers on this issue, yet somehow you appear like you fully understand what exactly you’re writing on! Cheers

  271. Hi there, all the time i used to check blog posts here in the early hours in the break of day, as i like to gain knowledge of
    more and more.

  272. Howdy here, just started to be receptive to your blogging site through Search engine, and found that it is pretty informative. I’ll appreciate in the event you persist this post.

  273. It can be near impossible to come across well-updated americans on this area, still, you look like you are familiar with what exactly you’re indicating! Appreciation

  274. Awsome info and straight to the point. I am not sure if this is actually the best place to ask but do you folks have any ideea where to get some professional writers? Thanks in advance 🙂

  275. I simply wish to tell you that I am new to posting and really cherished your post. More than likely I am most likely to store your blog post . You simply have memorable article blog posts. Value it for sharing with us your current internet site write-up

  276. Attractive section of content. I just stumbled upon your website and in accession capital to assert that I get in fact enjoyed account your blog posts. Any way I’ll be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently quickly.

  277. I simply need to share it with you that I am new to writing a blog and utterly admired your webpage. Probably I am probably to remember your blog post . You simply have stunning article material. Be Thankful For it for sharing with us your favorite blog article

  278. You’ll find it mostly close to impossible to come across well-advised users on this subject, still you seem like you understand those things you’re writing about! Thank You

  279. Good day there, just turned out to be receptive to your weblog through Bing, and found that it’s very interesting. I will be grateful for in the event you keep up this idea.

  280. I was looking at some of your articles on this site and I think this internet site is very informative! Continue putting up.

  281. I’ve learn some excellent stuff here. Certainly value bookmarking for revisiting. I wonder how so much effort you set to make such a excellent informative web site.

  282. Thanks for sharing superb informations. Your site is so cool. I’m impressed by the details that you’ve on this web site. It reveals how nicely you understand this subject. Bookmarked this web page, will come back for more articles. You, my friend, ROCK! I found simply the information I already searched everywhere and just couldn’t come across. What a perfect site.

  283. As I website possessor I believe the content material here is rattling excellent , appreciate it for your efforts. You should keep it up forever! Good Luck.

  284. Thank you a bunch for sharing this with all of us you actually know what you are talking about! Bookmarked. Kindly also discuss with my website =). We can have a hyperlink change contract among us!

  285. Thanks for the sensible critique. Me & my neighbor were just preparing to do some research on this. We got a grab a book from our area library but I think I learned more from this post. I’m very glad to see such magnificent information being shared freely out there.

  286. Thanks for making the sincere try to give an explanation for this. I think very robust about it and wish to learn more. If it’s OK, as you reach extra in depth knowledge, might you mind adding more posts very similar to this one with additional information? It might be extraordinarily useful and helpful for me and my colleagues.

  287. Heya i’m for the first time here. I came across this board and I find It really useful & it helped me out much. I hope to give something back and help others like you helped me.

  288. Pretty nice post. I just stumbled upon your blog and wished to say that I have really enjoyed surfing around your blog posts. After all I will be subscribing to your feed and I hope you write again very soon!

  289. I just want to say I’m beginner to weblog and actually liked this website. Very likely I’m going to bookmark your website . You really have incredible posts. Thanks for revealing your web-site.

  290. I was just searching for this information for some time. After six hours of continuous Googleing, finally I got it in your web site. I wonder what is the lack of Google strategy that don’t rank this type of informative sites in top of the list. Normally the top sites are full of garbage.

  291. I was suggested this web site by my cousin. I am not sure whether this post is
    written by him as nobody else know such detailed about
    my trouble. You are incredible! Thanks!

  292. you’re truly a excellent webmaster. The site loading
    speed is amazing. It sort of feels that you’re
    doing any distinctive trick. Moreover, The contents are masterwork.
    you have done a magnificent task on this subject!

  293. Hey there, You’ve done a great job. I will definitely digg it and personally suggest to my friends. I’m sure they will be benefited from this site.

  294. Very nice post. I just stumbled upon your weblog and wished to say that I’ve truly enjoyed browsing your blog posts.
    After all I’ll be subscribing to your rss feed and I hope you write again very soon!

  295. I’m not sure exactly why but this website is loading incredibly slow for me.
    Is anyone else having this issue or is it a issue on my end?
    I’ll check back later on and see if the problem still exists.

  296. Good web site! I really love how it is simple on my eyes and the data are well written. I am wondering how I could be notified when a new post has been made. I have subscribed to your RSS feed which must do the trick! Have a nice day!

  297. I like what you guys are up also. Such clever work and reporting! Keep up the excellent works guys I have incorporated you guys to my blogroll. I think it will improve the value of my website 🙂

  298. I not to mention my friends were actually examining the excellent strategies located on the website and then instantly came up with a terrible feeling I had not expressed respect to the site owner for those techniques. All of the men happened to be so stimulated to learn them and already have very much been loving these things. Appreciate your indeed being quite helpful and for settling on such notable guides millions of individuals are really desperate to be informed on. Our honest regret for not expressing gratitude to earlier.

  299. fantastic submit, very informative. I’m wondering why the other experts of this sector do not notice this. You must proceed your writing. I am sure, you’ve a great readers’ base already!

  300. Hi there, I discovered your website by way of Google even as looking for a comparable subject, your site got here up, it seems good. I’ve bookmarked it in my google bookmarks.

  301. hello!,I love your writing very a lot! share we be in contact more approximately your article on AOL? I require an expert in this space to unravel my problem. Maybe that’s you! Looking ahead to peer you.

  302. Hello very cool blog!! Man .. Excellent .. Wonderful .. I will bookmark your web site and take the feeds additionally…I’m satisfied to seek out numerous helpful information here in the post, we need work out extra techniques on this regard, thank you for sharing.

  303. Hey, you used to write great, but the last few posts have been kinda boring¡K I miss your super writings. Past few posts are just a little out of track! come on!

Leave a Reply

Your email address will not be published.