Hội Đồng Phát Triển Văn Hóa Xã Hội Champa

(bản dịch tiếng Việt của Musa Porome)

Hội Đồng Phát Triển Văn Hóa Xã Hội Champa

P.O. Box 582792

Tel (916) 743-2413; email: cscd_champa@sbcglobal.net

Sacramento, April 15, 2011

Thư Thỉnh Nguyện

 


Kính gởi: Secretariat of the Permanent Forum on Indigenous Issues

United Nations, 2 UN Plaza

Room DC2-1454

New York, NY 10017


Kính thưa ông Tổng Thư Ký thường trực đặc trách diễn đàn về vấn đề dân tộc bản địa:

Ngày 18 tháng 3, tổ chức của chúng tôi có nhận Email của ông thông báo cho biết thủ tục ghi danh tham dự diễn đàn của chúng tôi đã bị từ chối. Trong thư ông cho biết: “Dựa trên những dữ kiện cung cấp trong tờ đơn xin tham dự cho thấy tổ chức của các ông là một tổ chức bất vụ lợi (NGO) có trụ sở đặt tại Hoa Kỳ mà việc làm của tổ chức là nhằm phục vụ cho vấn đề sắc tộc.”

Mặc dù tổ chức “Hội Đồng Phát Triển Văn Hoá và Xã Hội Champa” có trụ sở tại Hoa Kỳ, nhưng thực ra tổ chức này nhằm đấu tranh cho quyền lợi của đồng bào Chăm hiện đang sinh sống tại Việt nam, vì lý do chiến tranh và chính trị mà chúng tôi phải bỏ nhà cửa để di tản đi định cư ở các nước trên thế giới. Hay nói đúng hơn, mặc dù tổ chức này đã đăng ký hoạt động tại Hoa Kỳ từ năm 2007, nhưng mục tiêu chính là nhằm đấu tranh cho quyền lợi của người Chăm đang sinh sống tại Việt Nam chứ không phải dành riêng cho người Chăm đang sinh sống ở Hoa Kỳ. Chúng tôi tin rằng đây có thể là nguyên do tạo sự nhằm lẫn trên.

Dân tộc Chăm là một dân tộc thuộc hệ ngôn ngữ vùng Austronesian đã được thừa nhận là người dân bản địa trong vùng mạn Nam và Trung bộ Việt Nam từ lâu đời. Dựa theo những sử liệu ghi chép của các nhà khào cổ học, dân tộc Chăm đã có mặt dọc miền trung Việt Nam hơn 2000 năm về trước, và là một vương quốc có tổ chức rõ ràng dựa theo sử liệu (Trung Hoa) đầu tiên ghi chép năm 192 A.D. (sau Công Nguyên). Lãnh thổ của chúng tôi trải dài từ Quảng Bình đến Đồng Nai, và Vương quốc Champa đã phải trải qua nhiều thảm trạng để rồi ngày nay bị Việt Nam chiếm đóng hoàn toàn. Lịch sử đã ghi chép rằng qua hơn 1000 năm sinh hoạt giao lưu với các nước Trung Hoa, Ấn Độ, Khmer, Việt Nam, Indonesia, Âu Châu, và các nước thuộc vùng Trung Đông để trao đổi buôn bán xuất nhập hàng hoá từ các hải cảng thuộc lãnh hải của chúng tôi.

Từ đầu thế kỷ thứ 15, vì bị Việt Nam tấn công bất ngờ ở phần đất phía bắc Champa và lãnh thổ Champa vẫn còn một phần, và rồi bị Việt Nam xâm lắng dần dần cho đến năm 1832 thì hoàn toàn mất hẳn. Vì nguyên do cơ cực và chiến tranh tương tàn nên người Chăm đã buộc phải di tản sâu vào nội địa phía Nam Champa lánh nạn, và đây là nơi lập cư cuối cùng của dân tộc chúng tôi cho mãi đến ngày hôm nay. Trước năm 1975, chúng tôi được hưởng qui chế lãnh thổ dành riêng cho mục tiêu kinh tế, người Chăm được quyền bảo lưu một vài mẩu đất để canh tác. Qui chế này bị chính quyền mới hủy bỏ sau năm 1975 đã gây ra một hậu quả tai hại lớn lao cho sự phát triển kinh tế và xã hội của người Chăm.

Hơn một ngàn năm về trước chúng tôi là những thần dân của một vương quốc có nền văn minh cao độ, nhưng hôm nay và tương tự như tất cả những người dân bản địa khác trên thế giới đã trở thành những người dân vô tổ quốc, bị buộc phải chấp nhận cuộc sống dưới ách cai trị của thực dân (Việt Nam). Sự quan tâm của chúng tôi không phải là quyền được đại diện trong các cơ cấu quốc gia hay quốc tế do tình trạng bị khuất phục, truất quyền hay bị loại bỏ. Chúng tôi quan ngại đến quyền được sinh tồn và quyền sở đất đai do tổ tiên chúng tôi để lại đã và đang bị xâm phạm một cách nghiêm trọng qua việc chính quyền Việt Nam chuẩn bị xây cất hai lò điện hạt nhân ngay trong lãnh điạ cuối cùng của thần dân chúng tôi.

Bà Gay McDougall là một chuyên viên độc lập làm việc tại Liên Hiệp Quốc và là một nhân viên chuyên trách đời sống kinh tế của các dân tộc thiểu số trên thế giới đã cho phát hành một bản báo cáo tổng kết về cuộc viếng thăm Việt nam trong tháng 7 năm 2010 vừa qua. Trong bản báo cáo, Bà viết, “Thật đáng ca ngợi khi thấy nhà nước Việt Nam đã đạt thành tích phát triển kinh tế mà không gặp một trở ngại nào gây tác động ảnh hưởng đến đời sống của các dân tộc thiểu số hay tạo thêm sự nghèo nàn cho họ; nhưng ngược lại, nhà nước đã cùng chia xẻ toàn bộ những lợi ích thu thập từ sự tăng trưởng kinh tế thịnh vượng, trong khi đó nhà nước còn tạo điều kiện duy trì những đặc sắc văn hoá dân tộc của họ.” Chúng tôi hoàn toàn đồng ý theo bản báo cáo này, nhưng kinh nghiệm cho thấy thì ngược hẳn với những điều mà Bà McDougall báo cáo. Có nghĩa là, chúng tôi chỉ thấy sự chia xẻ chỉ nhỏ giọt thay vì nói nhà nước hoàn toàn chia xẻ những lợi tức thu thập từ sự phát triển kinh tế thịnh vượng đó. Thêm vào đó, chúng tôi rất thất vọng và đau khổ khi thấy nhà nước Việt Nam đang dồn mọi nổ lực đầu tư vào công trình xây dựng lò điện hạt nhân sát nơi cư ngụ của đồng bào chúng tôi.

Đặt những nhà máy điện hạt nhân quá gần nơi trú ngụ của người Chăm là một đe dọạ lớn lao đến đặc sắc văn hoá và đời sống của dân tộc Chăm chúng tôi. Có nghĩa là nhà nước đã đặt toàn bộ cơ thể của chúng tôi vào một nơi đầy nguy hại (ngay trọng tâm của chất phóng xạ nguyên tử) là nơi mà công trình sẽ xúc tiến xây dựng vào năm 2014. Chúng tôi là những thần dân cuối cùng còn sống sót đang sinh sống tại lãnh thổ của tổ tiên chúng tôi, thế mà nhà nước Việt Nam cho đây là khu đất không cư dân. Năm 2008, không riêng tổ chức của chúng tôi mà cả cộng đồng người Việt đang sinh sống tại khu vực mà chính quyền Việt Nam đang chuẩn bị xây cất lò điện hạt nhân cũng đã chống đối kế hoạch bằng cách gửi kháng nghị thư yêu cầu nhà nước cứu xét hồ sơ xây dựng nhà máy điện hạt nhân tại tỉnh Ninh Thuận vì nó quá gần với khu vực sinh sống của người dân, nhưng chính quyền đã không đáp ứng nguyện vọng của đồng bào chúng tôi.

Chúng tôi rất lo ngại cho dân tộc của chúng tôi tại tỉnh Ninh Thuận sẽ dần dần bị diệt chủng nên luôn phản đối công trình xây dựng lò điện hạt nhân này vì những tác hại gây ra từ những nguyên tố phát sinh từ lò điện sẽ ảnh hưởng đến môi trường và làm ô uế hệ thống nước uống, sẽ gây ảnh hưởng không tốt cho sức khoẻ của người dân như bị bệnh ung thư và những thứ bệnh hiểm nghèo khác. Hậu quả của sự cố xảy ra tại Fukushima Nhật Bản là một minh chứng rõ ràng cho sự không an toàn và nguy hại của chất phóng xạ.

Một khi được tham dự vào Diễn Đàn Thường Trực về Vấn Đề Dân Tộc Bản Địa, chúng tôi muốn yêu cầu nhà nước Việt Nam phải thực thi trách nhiệm của họ đối với dân tộc bản địa tại Việt Nam theo đúng tuyên ngôn của Liên Hiệp Quốc đã đưa ra liên quan đến quyền lợi của người dân bản địa trong điều khoản 7, 21, và 26, mà các điều khoản này rất thích đáng với người bản địa Chăm tại Việt Nam. Chúng tôi nhận thấy hai điều khoản kê sau đây càng thích đáng hơn.

Điều khoản 29:

1. Dân bản địa có quyền duy trì và bảo vệ môi sinh và sản xuất canh tân trên đất đai hay lãnh thổ và tài nguyên của họ. Nhà nước nên đưa ra những chương trình thiết yếu để tài trợ giúp đỡ mà không phân biệt dân tộc.

2. Nhà nước nên đưa ra những biện pháp thích ứng để đảm bảo sự an toàn; không được tích lũy hay đào thải bừa bãi những chất nguy hiểm trên lãnh thổ của cư dân người bản địa mà không báo cáo hay cho họ biết trước về sự việc.

3. Nhà nườc cũng nên đưa ra những chương trình thích nghi để đảm bảo gìn giữ sức khoẻ của người dân bản địa. Đây là những yếu tố cần thiết cần phải thi hành.

Điều khoản 32:

1. Dân bản địa có quyền xác định và dành ưu tiên để thực hiện mọi công trình phát triển trên lãnh địa và tài nguyên của mình.

2. Nhà nước cần thành thật góp phần hợp tác và tham khảo ý kiến với các đại diện của người dân bản địa trước khi nhà nước quyết định xây dựng một công trình liên quan đến đất đai hay các tài nguyên của họ, nhứt là những vụ việc liên quan đến sự phát triển, xử dụng hay khai thác các hầm mỏ thiên nhiên, nguồn nước và các tài nguyên khác.

3. Nhà nước phải xây dựng những cơ chế bồi hoàn công bằng và thỏa đáng cho bất kỳ các hoạt động như vậy và phải tiến hành những biện pháp thích hợp nhằm giảm thiểu các tác động bất lợi về môi trường, kinh tế, xã hội, văn hóa hay tâm linh.

Để có thể đạt tiêu chuẩn trở thành di sản văn hóa thế giới theo điều III trong hiến chương UNESCO, ” Vương quốc Champa đã trở thành một hiện tượng quan trọng trong lịch sử chính trị và văn hoá ở khu vực Đông Nam Á. Sự đổ nát của các đền đài ở Mỹ Sơn là một minh hoạ rất sinh động”. Sau khi những ngôi đền đổ nát Mỹ Sơn của vương quốc Champa đã được cơ quan UNESCO công nhận là một di sản thế giới (năm 1999), chúng tôi có một ấn tượng cho rằng cơ quan Liên Hiệp Quốc đã có ý muốn giúp đỡ dân tộc Chăm của chúng tôi. Thế mà, quí cơ quan không quan tâm đến những đứa con Chăm còn sống sót mà chỉ coi trọng và lo bảo vệ những di tích đền đài cổ. Phải chăng những nghệ thuật chạm trổ điêu khắc trên các đền đài cổ kính đó mang nhiều ý nghĩa và có giá trị hơn một khi dân tộc của chúng tôi bị diệt chủng?

Là người dân bản địa và là một tổ chức của người bản địa, nếu được quí cơ quan chấp thuận đơn xin tham dự Diễn Đàn Thường Trực về Vấn Đề Dân Tộc Bản Địa, chúng tôi sẵn sàng cung cấp cho quí vị mọi tài liệu chi tiếc/ cụ thể về lịch sử để chứng minh cho thấy chúng tôi thực sự là người dân bản địa qua những yếu tố theo từng thời đại (trước dân tộc Kinh), đặc sắc văn hoá với những sắc thái rõ nét đã được các trường phái khác nhau thừa nhận (kể cả chính quyền sở tại). Chúng tôi có đủ tư liệu cần thiết liên quan đến mục tiêu hoạt động, và sẵn sàng cung cấp danh sách và chức năng của toàn bộ thành viên trong tổ chức chúng tôi, và mọi yếu tố khác nếu quí cơ quan xét thấy cần thiết.

Chúng tôi thành thật yêu cầu quí cơ quan cứu xét hồ sơ và chấp thuận cho tổ chức chúng tôi là một Tổ Chức của Dân Tộc Bản Địa Chăm tại Việt Nam để chúng tôi được quyền tham gia vào Diễn Đàn Thường Trực về Vấn Đề Dân Tộc Bản Địa của Liên Hiệp Quốc.

Xin quí cơ quan vui lòng cho tổ chức của chúng tôi biết cần phải làm những điều gì để phù hợp với yêu cầu của qúi vị, để chúng tôi có thể cung cấp và gửi đến quí vị sớm.

Chúng tôi mong muốn trình bầy tất cả những sự kiện này trên diễn đàn nếu được phép của qúi vị.

Kính thư,

Chủ Tịch

Andrew Tu


(đã ký)




.

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *