ĐƯỜNG VỀ QUÊ HƯƠNG

Nhân dịp mùa lễ hội Katê, tôi kính gởi đến các bậc trưởng thượng, quý đồng hương và gia đình, các thân hữu, bạn bè Ninh Thuận lời chúc mừng một mùa Katê an khang và thịnh vượng.
Hàng năm, trong dịp lễ hội này qui tụ bà con để vui hưởng và ôn lại những kỷ niệm vui buồn trong những tháng năm ly hương xa xứ. Tôi xin chia sẻ những băn khoăn của các cụ già và những bà con còn giữ tình cảm với quê cha đất tổ, mong mỏi có một ngày về lại quê hương.
Là người ai cũng có quê hương. Dù nơi đó đồng khô cỏ cháy dù nơi đó đất cày lên sỏi đá. Càng xa quê càng thương nhớ vô biên – Nơi đó là nơi mình được sinh ra và lớn lên với dòng sữa mẹ. Nơi đó mình đã chứng kiến bao thăng trầm đổi thay vận nước. Quê hương gắn liền bao tình cảm thân thương, xuyên qua ngôn ngữ, phong tục tập quán, những kiến trúc đền thờ Tháp Cổ. Những lăng mộ của tổ tiên, dòng tộc nơi an nghỉ của Tiền Nhân, và các thế hệ nối dài. Đó là những kỷ niệm đã ăn sâu vào tiềm thức của bà con ta.
Dòng sinh mệnh của một dân tộc bao giờ cũng đặt nền tảng trên lịch sử, văn hóa sáng tạo kỹ thuật trong đời sống. Bà con mình sống xa quê hương, trong một xã hội văn minh vật chất dư thừa để làm chúng ta quên đi cội nguồn dân tộc. Bằng mọi giá, chúng ta phải bảo tồn ngôn ngữ của mình. Bởi vì ngôn ngữ còn dân tộc còn. Tôi yêu tiếng nước tôi, tiếng mẹ sinh từ lúc nằm nôi. Đó là ngôn ngữ Champa mà bà con còn bảo tồn đến ngày nay, như tiếng nói của mọi dân tộc trên thế giới.
Ngoài tiếng mẹ đẻ, chúng ta còn phải bảo tồn phong tục, tập quán. Bởi đó là di sản quý báu nhất mà tổ tiên đã truyền lại cho các thế hệ kế thừa; luôn luôn phải được trân quý. Muốn phân biệt được dân tộc này với dân tộc khác thì căn cứ vào ngôn ngữ, phong tục, tập quán. Do đó thế hệ trẻ lớn lên và được sinh ra ở xứ người mà quên đi tiếng mẹ đẻ, phong tục, tập quán của dân tộc mình, thì bị liệt vào hạng người Mất gốc. Nói như thế, không có nghĩa là không học tiếng nước ngoài. Vì ngoại ngữ là phương tiện giao dịch, nghiên cứu khoa học, kỹ thuật trong đời sống xã hội mà bà con ta đang định cư và tiếp cận. Phong tục, tập quán, ngôn ngữ mẹ đẻ là di sản, là hành trang của cả một cuộc đời. Di sản đó sống mãi trong tâm hồn chúng ta. Khi bà con trên đường về quê hương. Chính di sản đó ôm ấp trong lòng với bao kỷ niệm khi nhắc đến.
Ai về Ninh Thuận quê tôi,
Mang bao kỷ niệm một trời mến thương
Ngoài ngôn ngữ, phong tục, tập quán, còn biết bao khung cảnh đáng yêu trong cuộc sống ở quê hương. Tuy mộc mạc đơn sơ, nhưng thắm tình quê hương đất mẹ. Đa số bà con ta sống ở nông thôn. Nơi đó có ruộng đồng, có vườn rau, nương rẫy, có sông hẹp, có cầu tre. Chính nơi này đích thực là quê hương nuôi bà con ta khôn lớn.
Tôi yêu đất mẹ, quê cha
Quả dưa, trái ớt, nụ cà, bờ tre.
Làm sao quên được những đêm trăng sáng trong làng, nghe nhịp nhàng tiếng chày giã gạo, tiếng hát thanh tao vô đây em, dù trời khuya, anh vẫn đưa em về. Tiếng cười đùa của trẻ thơ bên nồi khoai sắn luộc.
Quên sao được, những lúc chiều về trên nẻo đường thôn xóm Áo Chàm về quẩy lúa trên vai. In hình vào sườn núi chơi vơi. Nhìn mái tranh chiều vươn cao làn khói lam, tạo cho miền quê cảnh thơ mộng. Ánh lửa bập bùng giữa lúc nửa đêm nông dân quây quần trò chuyện. Quên sao được những trưa hè, các em mục đồng thả diều trên đồng. Đàn trâu ung dung nằm nước dưới sông. Tiếng sáo vi vu, vang khúc hát Làng tôi bao mái tranh ôm ấp kề nhau, tiếng tre ru bên mấy hàng cau, đồng quê mơ màng.
Quên sao được những lúc rạng đông, các bác nông phu ra đồng khi sương lam rơi mờ trên rẫy. Họ đem sức cần lao để nuôi sống con người và xã hội. Có ai nghĩ đến công ơn của họ? Đời sống nông dân kham khổ. Họ tin tưởng kết quả cần lao ngày nay nước bạc, ngày sau cơm vàng? Những hình ảnh này đơn sơ, giản tiện. Nhưng rất thân thương cảm mến đối với bà con ta còn luyến nhớ quê hương bỏ lại, khi ra đi lưu lạc xứ người.
Tôi viết những dòng tâm sự này, tôi cảm thấy bùi ngùi thương quê, nhớ nước. Tôi cảm thấy nỗi khắc khoải thâu canh của những ai còn luyến lưu quê mẹ. Mong có ngày đường về quê hương sống chuỗi ngày còn lại của cuối đời:
Về đây, với lúa với đồng,
Con sông nước chảy giữa dòng hò khoan
Sự ước mong trở về trong vòng tay nhân ái của đồng bào. Không còn hận thù, không còn phân biệt đối xử vì quá khứ. Không còn trách móc, oán hờn. Chỉ có tình thương, tinh thần tương ái, tương thân mới tạo được nhịp cầu Đường Về Quê Hương để sống với người xưa, cảnh cũ. Ở nơi Ninh Thuận mến yêu vì không nơi nào đẹp bằng quê hương tôi cả.
Để kết luận bài viết ngắn này. Tôi cầu mong lễ Hội Katê đem lại niềm vui và hạnh phúc cho đồng bào Chăm. Cho tôi gởi lòng cảm mến và chia sẻ trong Lễ hội hôm nay. Hẹn gặp nhau trên Đường Về Quê Hương Ninh Thuận, nghe lại lời hát cảm thương, trìu mến của các em Chiêm nữ:
Quê tôi chìm chân trời mờ sương,
Quê tôi là bao nguồn yêu thương,
Quê tôi là bao nhớ nhung se buồn
Là bao vấn vương tâm hồn, người
bốn phương!

Thanh An

 

 

.

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *